Bài Kinh Từ Bi

Hoằng Pháp

BÀI KINH TỪ BI
Ngày đăng tin: 31/08/2011
Gs. Đại đức Thiện Minh

BÀI KINH TỪ BI

Gs. Đại đức Thiện Minh

Kính thưa toàn thể quý vị !

Hôm nay chúng ta tiếp tục buổi sinh hoạt tháng thứ 13, lại có duyên lành nghệ sĩ Bạch Tuyết ghé thăm chùa Bửu Quang, hát tặng quý vị một bài hát về mẹ rất cảm động. Có lẽ bước qua năm thứ hai này chúng ta sẽ hát nhiều hơn, hát hay hơn.

Hôm nay, chúng tôi giảng về Bài kinh Từ Bi. Thường thì chúng ta lễ bái Tam Bảo trước khi nghe Pháp rồi tụng bài kinh Từ Bi.

Duyên khởi của kinh này là Đức Phật thuyết khi Ngài còn tại thế, đối tượng là các Ngài Tỳ kheo nghe. Xưa kia, các vị tỳ kheo phải lên núi rừng tu. Các thầy sợ ma, sợ dạ xoa, sợ núi rừng hoang vu. Nếu không có nội lực thì sẽ bị ma vương phá phách. Ở Bửu Quang có đầy cây cối, xa hơn có nghĩa trang Gò Dưa. Không gian này cũng có lúc làm nhiều người sợ hãi. Các Thầy Tỳ Kheo ngày xưa thường đi lên núi Hy Mã Lạp Sơn tu thiền. Các vị lên giữa lưng chừng núi thì bị ma phá. Do sợ hãi nên các thầy về bạch Phật, xin Phật chỉ cho cách nào để bớt sợ ma. Do vậy Phật thuyết bài kinh Từ Bi này.

Nội dung bài kinh Từ Bi dạy chúng ta tập thương như người mẹ thương con, thưong như người cha thương con, thương như người thầy thương học trò. Bài kinh nói về tình thương đối với muôn loài. Nếu buổi sáng quý vị tụng bài kinh Từ Bi này thì ngừa được ma lúc ban ngày, tối tụng thì ngừa được ma lúc ban đêm. Lúc ban đầu Hoà Thượng Hộ Tông dịch theo lối văn xuôi. Sau Hòa Thường Minh Châu dịch theo thơ năm chữ. Còn nội dung bài kinh Từ bi hôm nay, chúng tôi giảng dựa theo bản dịch trong Kinh tụng Phật giáo Nguyên Thủy Việt Nam.

“Hiền nhân có đủ đức tài

Hằng tìm lợi ích tương lai cho mình

Dọn lòng an tịnh thanh bình

Tiến vào cực lạc vô sinh Niết bàn

Giữ lòng chánh trực đoan trang

Nhu hoà lương thiện chẳng màng khoe khoang”.

Hiền nhân cầu an lạc. Hiền nhân là người tốt. Chúng ta - những người ngồi đây cũng là những người tốt, đều là những hiền nhân (nếu không thì đã ở nhà đi nhậu, đi hát Karaoka, quán bar, vũ trường, đi đua xe, trộm cắp ). Người hiền không chỉ cầu cho mình có sự an lạc mà còn cầu mong cho những người chung quanh có sự an lạc, hơn thế nữa là cầu cho tổ quốc được an lạc. Chúng ta nên huân tập pháp lành, người hiền luôn đi tìm điều tốt để làm. Mỗi ngày qua đi hiền nhân đều kiểm chứng có bao nhiêu điều lành mình đã làm, bao nhiêu điều xấu mình đã phạm. Nếu kiểm chứng trong tâm thấy những điều tốt ít quá thì hiền nhân ủ dột, chư thiên ủ dột nhưng a tu la thì reo mừng. Vì sao? Nếu hiền nhân làm những việc gây nhân quả thì sẽ tái sanh vào cõi xấu nên A tu la vui mừng vì có thêm đồng bọn. Nếu hiền nhân làm những điều thiện thì chư thiên vui mừng vì có thêm một vị bồ tát trong tương lai, còn ma vương thì buồn bã. Hiền nhân ngay thẳng chỉ lỗi cho người, sống nhu thuận hài hoà với mọi người, không kêu căng, ngã mạn. Hiền nhân có tâm hiền hoà và lời nói dịu dàng, không nói lời thô tục, chưởi rủa mắng nhiếc, dù có quyền chức vẫn luôn sống gần gủi, thân thương với mọi người. Tiểu nhân sống nịnh bợ, thượng đội hạ đạp, tráo trở, gian dối, gây chia rẻ mọi người, tâm độc ác, thủ đoạn, lời nói thô lỗ, cộc cằn, nói lời đâm thọc. Trong cuộc sống quý vị vẫn thường gặp những người học ít nói nhiều, người ta gọi là ‘’nổ’’, là thùng rỗng kêu to. Hiền nhân sống khiêm tốn, tri túc (biết đủ) biết làm cái gì và không nên làm cái gì. Hiền nhân làm phước không tiếc, sống giản dị, phương tiện vừa đủ sống để tự tại chớ không phải để khoe khoang, hưởng thụ. Có những phụ nữ bỏ ra 5 ngàn đô la sửa sang sắc đẹp thì không tiếc nhưng đi làm phước thì suy nghĩ, tính tới tính lui, làm phước rồi lại tiếc.

Thanh bần thủ phận an nhàn

Không ham thế sự tịnh an cõi lòng

Lục căn chế ngự nghiêm phòng

Không cho liều lĩnh luyến mong dục trần.

Hiền nhân sống tri túc nhưng rộng rãi với người chung quanh. Sống thanh đạm, không rộn ràng. Đời sống của hiền nhân thanh tịnh, thích nơi vắng lặng, không muốn tham dự vào những chỗ đông vui, vì những nơi đó nếu không biết tu thì sẽ phiền phức lắm. Hiền nhân có lục căn trong sáng , mắt không láo liêng, liếc qua liếc lại, ánh nhìn luôn ngay thẳng, trực diện, mắt không ngó ngược ngó xuôi khi thấy phụ nữ đẹp, tai không ham thích âm thanh của âm nhạc thế gian, không ham thích nghe những lời vô ích. Hiền nhân có trí tuệ thông minh, sáng suốt thấy rõ được tội và phước. Ví dụ quý vị nghe Pháp, hiểu những lời Phật dạy, thấy thương cha mẹ nhiều hơn, có trách nhiệm với gia đình nhiều hơn. Là người có trí tuệ, hiền nhân luôn biết tự trọng, không luyến ái, không bị cuốn theo ái dục và si mê. Hai món này lôi kéo chúng ta, làm cho mê muội không thấy nhân quả, tội phước. Luyến ái, si mê, tham lam làm con người đôi khi đánh mất đi nhân cách. Quý vị đọc báo thấy có nhiều tin tức về những vụ giết người vì ghen tuông, vì tranh giành nhà cửa, đất đai. Thậm chí chỉ vì tức giận khi mất một con gà cũng gây ra án mạng. Vợ tưới xăng đốt chồng. Chồng cầm búa đánh vợ. Cháu giết bà nội cướp dây chuyền. Những điều như thế cho thấy cái tâm của chúng sanh mờ tối, si ám, ngu độn. Không một phút giây nào mà không có phong ba, bão tố cuốn hút chúng sanh đi về cõi phiền não, địa ngục, đau khổ và vì thế triền miên ngụp lặn trong luân hồi.

Không làm dơ bẩn tinh thần

Tránh lời chê trách thánh nhân phê bình

Mong cầu tất cả chúng sinh

Dồi dào hạnh phúc hoà bình sinh nhai

Cầu cho ba giới bốn loài

Chúng sánh yếu mạnh, vắn dài bình trung

Béo, gầy, nhỏ, lớn không cùng.

Hữu hình, vô tướng muôn trùng gần xa

Chưa sanh hoặc đã sanh ra

Thảy đều cộng hưởng hà sa phước lành.

Đức Phật Thích Ca muốn thành vị Phật tổ để cả thế giới biết đến giáo pháp của mình, Ngài phải bỏ quyền lực của ngai vàng, bỏ cha già và vương triều, bỏ tình yêu bên vợ đẹp, con ngoan, bỏ những dục lạc thế gian mà con người luôn ham muốn để tìm chân lý giải thoát. Hiền nhân không làm việc ác dù là việc ác nhỏ vì biết lý nhân quả. Đạo tràng này gồm những người ham tu, ham làm việc thiện mới tổ chức những buổi sinh hoạt như vậy để giúp mọi người đưọc an vui, mong cầu cho tất cả mọi người, các công nhân ở đây luôn được hoan hỷ trong chánh pháp, không phân biệt một ai. Đó chính tâm từ bi của hiền nhân.

Với muôn loài chúng sanh: không phân biệt lớn nhỏ, bậc thánh hay phàm phu. Bậc thánh là những vị đã đắc đạo. Phàm phu như chúng ta đây là người còn tham, sân, si…là những người còn tham ái. Ví dụ mấy anh công nhân đi làm thấy cô công nhân nào đẹp thì dòm trộm, nhìn lén, giới trẻ bây giờ gọi là “tia”. Nếu “tia” nhiều quá thì mệt tim, có người đau tương tư, bỏ sở làm, thất vọng, phiền não. Có nhiều cảnh ngộ do tham ái làm cho con người ta dở dở ương ương, tỉnh không ra tỉnh, điên không ra điên. Quý vị thỉnh thoảng cũng có dịp nghe những tin tức đại loại như có cô gái mới 20 tuổi nhảy cầu Chương Dương tự tử vì thất tình. Ở trong Tp.HCM, mới đây có người chồng vì ghen quá nên phóng lửa đốt nhà làm cho vợ và ba đứa con nhỏ chết cháy. Đó là thảm kịch phát sanh do vô minh, tham ái, là thể hiện một loại tinh thần nhơ bẩn như trong kinh Đức Phật đã nói. Sự “nhơ bẩn tinh thần” rất khó làm cho trong sạch nếu ta không hạ thủ công phu tu tập, mỗi ngày tinh tấn tham thiền dưới sự chỉ dẫn của một vị thầy. Có thể nói, nhơ bẩn thân hình, cái bên ngoài có thể gột rửa được, còn sự “nhơ bẩn về tinh thần” sẽ đưa đẩy chúng ta tạo thêm nhiều nghiệp chướng, gây thêm nhiều nhân quả.

Sanh ra là những người như chúng ta đây. Chưa sanh là còn nằm trong bụng mẹ. Đức Phật dạy cho chúng ta tập quan sát, tập chiêm nghiệm, tập rải tâm từ đến với tất cả muôn loài chúng sanh, thể hiện tâm bình đẳng, không phân biệt cao thấp.

Nguyện không lừa gạt, dối manh

Kinh người, miệt chúng, hư danh trang hiền

Dầu cho thân thuộc, xóm giềng

Người dưng kẻ lạ các miền xa xăm

Trong cơn phẫn nộ giận thầm

Cũng không lo nghĩ mưu thâm hại người.

Có thể nói như vầy cho dễ hiểu, người tu sợ nhân, không sợ quả. Người chưa biết tu thì không biết sợ nhân quả. Cho nên quý vị học tu là học làm những điều thiện lành, bỏ những việc xấu ác. Việc xấu như là lừa gạt, dối trá, kinh chê người khác, coi mình là đúng, người khác là sai, không chạy theo hư danh, không sân hận, không mưu mô hại người mình ghét. Đức Phật dạy kinh Từ bi này để giúp chúng ta tập sống từ bi, việc thiện nhỏ không bỏ, việc xấu nhỏ không làm. Nếu quý vị sống được như vậy, tập làm những việc lành đều đặn thường xuyên hằng ngày như vậy thì quý vị sẽ nếm được vị ngọt của sự an vui, mát mẻ chảy ra từ tâm yêu thương trong chính quý vị. Tất cả những người ngồi đây hầu hết là công nhân xa nhà, cuộc sống còn rất nhiều vất vả. Ngoài thời gian làm việc chung với nhau ở công ty, quý vị còn cùng nhau tới đây nghe pháp, học tu tâm dưỡng tánh.

Như vậy, hãy áp dụng bài kinh Từ Bi này trong cuộc sống hằng ngày của mình để thấy thương những anh chị em công nhân khác ở chung quanh mình. Họ cũng không khác gì mình cả. Thương người khác như thương chính mình. Có khi còn thương hơn chính mình nữa, ví dụ người mẹ thương con hơn bản thân mình nhiều năm thức khuya dậy sớm bán xôi kiếm tiền nuôi con ăn học, người cha cõng đứa con tật nguyền đôi chân vượt hơn 20 km để cho con kịp thi vào đại học, người thầy đem hết tất cả thân mạng, thọ mạng của mình để dạy cho đệ tử tất cả những tuyệt chiêu của kiếm pháp. Như vậy, đức Phật dạy rằng với tất cả mọi người: thân thuộc, xóm giềng, người dưng, kẻ lạ v.v…trong tâm quý vị cũng không nên có một hạt giận, một hạt ghét, một hạt mưu tính hại người.

Như lòng từ mẫu thanh tươi

Trăm cay nghìn đắng vui cười vì con

Dầu cho một mất một còn

Bảo tồn con trẻ vuông tròn ăn chơi

Tình thương ghi tạc đời đời

Từ bi rộng lớn bầu trời thênh thang

Học đòi từ mẫu gương vàng

Mở lòng thương xót bủa tràn gần xa

Chúng sanh trong cõi Sa bà

Thoát vòng khổ não, vượt ra luân hồi.

Tình thương của hiền nhân giống như mẹ hiền suốt đời che chở cho đứa con một của người, dành hết tình thương cho đứa con ấy. Có những người cha mẹ chỉ có đứa con duy nhất nếu chẳng may đứa con họ có mệnh hệ gì họ trở thành điên lọan. Thời Đức Phật có nàng Patacara sống trong gia đình giàu có. Nàng thương một người ở và sống với nhau sanh được 3 đứa con. Họ sống nghèo túng nên khi có thai đứa con thứ ba họ quyết định về quê ngoại. Trên đường đi, người chồng chẳng may bị rắn cắn nằm chết trên gò mối. Sau khi chôn cất chồng xong người vợ đau khổ một mình đi tiếp. Lúc đến dòng sông người vợ để đứa con thứ hai trên bờ và đưa con còn lại qua sông, chẳng mai quạ tưởng là cục mồi nên nhặt đứa con, nàng thấy vậy quơ tay, đứa con bên bờ tưởng mẹ kêu nên lội xuống dòng sông bị nước cuốn mất tích. Thế là chồng mất, các con không còn. Rồi trên đường tìm về quê cũ, người ta báo cho cô ta biết là anh em, cha mẹ của cô đã bị chết trong một cơn giông bão. Cô ta khóc than cho số phận bất hạnh, khóc than thương tiếc những người thân yêu, ruột thịt của mình đã mất đi. Sau đó cô trở nên điên điên tỉnh tỉnh, nhiều khi loã lồ đi lang thang chỗ này chỗ kia khóc than thảm thiết. Một hôm cô vô tình đi đến Kỳ viên Tịnh xá khóc than kể lể với Đức Phật. Đức Thế Tôn thương xót phóng hào quang ban rãi trí tuệ làm cho tâm thức nàng tỉnh lại. Nàng đã biết xấu hổ vì tình trạng loã thể của mình. Lúc bấy giờ người ta lấy khăn choàng che cho nàng. Đức Phật nói một bài kệ rằng: “ Nước mắt nàng khóc, nếu có chỗ chứa nhiều hơn nước biển trong bốn đại dương, vậy nàng hãy đừng khóc nữa, vì khóc không giải quyết được gì, hãy bình tâm quán về sự vô thường của thế gian”. Đức Phật nhắc nhở nàng không nên bi lụy vì những gì mất mát chỉ làm cho nàng thêm chìm đắm trong si mê. Nàng bừng tỉnh, hiểu được những lời Phật dạy bèn tìm nơi thanh vắng để tham thiền. Một hôm nàng rửa chân, nhìn những hạt nước trong suốt, long lanh trên chân, nàng quán về sự vô thường rồi đắc đạo. Nàng trở thành trưởng lão ni trong phật giáo.

Cuộc đời vốn nhiều đau khổ hơn hạnh phúc thì quý vị hãy nên mở rộng tình thương giống như người mẹ hy sinh cho đứa con một của mình. Đừng làm hại lẫn nhau. Con người đau khổ do hẹp hòi, oan trái. Nếu quý vị bao dung, tha thứ, hãy tập sống như là đất, như là mẹ, bất cứ lúc nào cũng ôm ấp, đùm bọc, chứa chất, nuôi dưỡng, cho đi mà không hề so kè tính toán thì quý vị sẽ luôn được an vui, mát mẻ.

Hằng ngày rải khắp các nơi

Bốn phương tám hướng gầm trời bao la

Tấm lòng bác ái vị tha

Gội nhuần tư tưởng đậm đà tình thương

Lòng từ trong sạch như gương

Không pha ác cảm không vương tư thù.

Phật dạy cho chúng tập quan sát, tập chiêm nghiệm, tập rải tâm từ đến tất cả muôn loài chúng sanh không phân biệt giàu nghèo, cao thấp, sang hèn, hướng đến họ mong cho họ tràn đầy hạnh phúc. Lúc hướng tâm như vậy, tâm của hiền nhân sẽ trở nên từ bi. Quý vị tập rải sự mát mẻ, sự bao dung đến những người mình thương trước, rồi đến người mình ghét, rồi đến những loài vô hình khác. Đừng làm hại lẫn nhau, hy sinh như từ mẫu. Bí quyết để sống lâu, để có tâm từ, để cho chư thiên hộ trì là không nên làm hại lẫn nhau. Nếu làm hại những người ơn, người thầy của mình thì quả báo sẽ đến ngay trong hiện tại. Nếu làm hại bạn bè là ta có lỗi làm hại người thì không bao lâu sẽ có người khác làm hại mình. Ví dụ sư có biết một cô rất ghét ông khách quý của gia đình. Một hôm ông ta tới thăm, thầy bảo cô làm nước cho khách, cô thấy ghét bèn làm một ly nước chanh rồi bỏ muối thiệt mặn cho người kia uống. Cố ý làm hại người ta dù làm một việc nhỏ như cho uống nước chanh pha muối thì cũng là làm ác, hại người.

Người hiền nhân chớ khinh rẽ người nào, dù người đó có lỗi thì mình phải từ bi lấy cái tốt chinh phục cái xấu. Họ bỏn xẻn thì lấy tâm vị tha, bố thí chinh phục họ, đừng khinh những người chung quanh mình dù đó là người giúp việc. Vì con người với nhau phải luôn kính trọng nhau. Dù quý vị cho ai ăn uống đầy đủ nhưng ánh mắt cử chỉ thể hiện một chút xíu khinh khi họ, họ sẽ héo úa chịu không nỗi và sẽ bỏ đi. Ở bất cứ nơi đâu đừng khởi niệm sân, si mà phải từ bi bác ái. Đừng ở chùa thì từ bi còn ở nhà thì la mắng, tỏ thái độ gia trưởng. Cho nên hiền nhân phải có tâm mát mẻ, từ ái. Hiền nhân là người mà từ xa gặp người khác đã thấy mát mẻ, hào quang của hiền nhân luôn thu hút mọi người gần gủi. Họ ở đâu là đại thụ, là bóng mát che chở, nhờ công đức, phước lành của hiền nhân giúp cho người phàm phu chung quanh chuyển hóa đau khổ rất nhiều.

Cố tâm niệm niệm công phu

Khi đi, khi đứng, chuyên tu tham thiền.

Nằm ngồi mặc niệm thường xuyên

Sưu tầm đạo quả, gieo duyên Niết bàn

Đó là phương pháp thế gian

Đó là hạnh kiểm đưa đàng vô sanh

Thánh nhân ca tụng tán thành

Xuôi dòng thánh vức, lữ hành nhập lưu

Vượt lên đến mức thắng ưu

Khai thông tuệ nhãn, tầm sưu đỉnh đầu.

A Hàm đạo tuệ gươm mầu

Đoạn tuyệt tà kiến, xả câu dục tình

Bất lai cảnh giới hữu hình

Phạm thiên tạm ngự, nghiêm minh Niết Bàn

Người hiền tập hạnh từ bi hỷ xả như vậy họ sẽ được an trú trong chánh niệm, phạm hạnh ngày càng sâu dầy sẽ bỏ đi những chấp kiến. Như vậy người đó tu giới luật tinh chuyên, cắt đứt trùng trùng nhân duyên, giải thoát dòng sanh tử luân hồi một khi ái nhiễm không còn nữa.

Bài kinh Từ Bi là những lời Đức Phật dạy chúng ta phải tu hạnh từ bi đến với muôn loài. Người nào chuyên tu tâm từ, tâm bi, tâm hỷ, tâm xả làm lợi ích cho mọi người…người đó đang sống đời sống của một hiền nhân. Muốn được vậy hiền nhân phải luôn sống trong chánh niệm ghi nhớ những gì xảy ra, biết mình đang làm gì, không phải làm những gì mình biết, phải biết bỏ đi kiến chấp, kiến thủ thì mới may ra có được trí huệ như thật soi sáng đêm tối vô minh bao trùm tự ngã của chúng ta. Do vậy, quý vị hãy nên biết rằng trong từng sát na hơi thở của người tu tập trên con đường vượt thoát sanh tử đều có trùng trùng ma chướng ngăn cản, phá hoại công phu, không cho chúng ta trở thành hiền nhân. Vì sao vậy? Vì cứ mỗi một người trở thành hiền nhân làm những điều thiện, bỏ những điều ác “Đoạn tuyệt tà kiến, xả câu dục tình” là ma vương mất đi một “người nô lệ” một ma con, nên ma vương (vua ma) đâu có bằng lòng cách dễ dàng như vậy.

Do đó hãy nương vào Tam Bảo (chùa Bửu Quang) hãy nương vào hiền nhân ( cô Giác Bảo Hoa) nương vào nguyện lực dũng mãnh như kim cương của chính mình( mưa gió cách mấy cũng tới chùa nghe thuyết pháp, bạn rủ đi nhậu thì từ chối, người yêu rủ đi quán cà phê cũng xin lỗi, hẹn dịp khác) chỉ một chút’’ Cố tâm niệm niệm công phu’’quý vị cũng đủ chiến thắng sự dễ duôi, hàng phục con ma buồn ngũ, lười biếng, và thấy được đâu là phật pháp nhiệm mầu .

Thời pháp đến đây cũng vừa phải lẽ với thời gian. Sư cầu nguyện quý vị luôn gặp được chánh pháp để tu tập. Nguyện cầu Tam bảo gia hộ cho quý vị luôn được thuận may trong đời sống.

Quang Duyên ghi chép

NAM MÔ PHẬT PHÁP TĂNG TAM BẢO.