Tiến sĩ Dũng Chí
(Thái Văn Chải)
Tôi xuất thân từ một gia đ́nh gia giáo, cha mẹ là người sống tại một vùng nông thôn sông nước Miền Tây. Bản thân tôi từ lúc niên thiếu cho đến trưởng thành có nhiều hiện tượng thiên nhiên và nhân tạo liên tục xảy ra đập vào mắt tôi như: cảnh sinh ly tử biệt, cảnh giông tố lụt lội khủng khiếp, cảnh những nhóm người tàn sát lẫn nhau. H́nh ảnh chiến tranh xâm lược, chiến tranh v́ nước. Cha mẹ mất con, vợ mất chồng, gia đ́nh ly tán, nỗi thương đau chết chóc đến tột cùng. Hiện tượng nổi bật nhất là cảnh tượng của ông bà, rơ ràng là vấn đề nồi da xáo thịt, huynh đệ tương tàn, v́ phong tục con trai út nắm quyền, lợi dụng tư tưởng thời phong kiến, ngoại bang đă phong chức cho ông là Huyện Hàm. Từ đó ông đă mờ mắt với tiền tài danh vọng quên đi tính huyết thống, chị em, thế là đă hăm hại bà đến cùng cực. Ông thu vén toàn bộ đất đai vườn tược rộng bao la c̣ bay thẳng cánh, hằng ngàn tá điền, hằng trăm tôi tớ, hằng chục người hầu. So sánh cảnh hai gia đ́nh chị và dinh thự em tôi rất mũi ḷng. Những nổi xót xa khác như: khi chị phải lội bộ từ 5-7 cây số đi làm ruộng ít ỏi của ḿnh th́ em đi ra ruộng bằng ca nô, đi xa hơn bằng xe du lịch hay phi cơ. Chị kiếm được vài trăm giạ lúa, trong khi đó ruộng lúa em hằng năm chất cao như núi, mấy trăm ngàn giạ là thường. Do đó bà nghèo túng, con học dở dang. Em th́ con cái là loại ông bà giàu nhất nh́ nước. Ông c̣n dở tṛ kiện bà đến Toà áo đỏ Sài G̣n. Con cháu ông c̣n khinh miệt bà, c̣n khinh thị ḍng họ như người dưng nước lă. Đến cuối cuộc đời ông chết một cách thảm thương do kẻ thù nào đó ám hại.
Tất cả những ǵ xuất hiện trước mắt tôi, với mấy câu giáo dục của gia đ́nh “ăn hiền ở lành, làm lành gặp lành, làm ác gặp ác” không đủ cho tôi yên tâm trước cảnh tượng cực kỳ hổn tạp của nhân t́nh thế thái như vậy. Tôi nghĩ ḿnh phải có một sức mạnh nội lực vững chắc phải t́m cho ra một tâm hồn cứng cỏi cho ḿnh. Đó là tư duy có Phật Pháp, thế là tôi quyết định đến với đạo Phật.
T́m hiểu xa hơn tôi thấy giáo lư Đức Phật, dạy con ngườI sống hiền lương không hung dữ nhưng không nhu nhược ươn hèn mà tâm tính bao giờ cũng giữ tư thế oai nghi vững vàng và ngay thẳng. Tu theo Phật giáo không có nghĩa là quay lưng lại với đời mà c̣n coi vũ trụ là nơi ta phải có trách nhiệm thiêng liêng đối với quần sinh, theo lời Phật dạy, càng đi sâu vào Phật giáo tôi càng thấy phó thác mạng sống cho Tam Bảo là đúng. Phật Pháp (Kinh) giáo dục xă hội rất khoa học. Kỷ cương (Luật) bảo vệ kẻ thừa hành rất hữu hiệu. Triết lư Từ bi (Luận) dạy đời rất thâm văn và bổ ích.