Tạng Luật
Vinaya Pitaka

Đại Phẩm
Mah
āvagga

Tỳ kheo Indachanda Nguyệt Thiên dịch


Tụng phẩm thứ bảy

[95] Vào lúc bấy giờ, các người học trò không thực hành phận sự đúng đắn đối với các vị thầy dạy học. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

- Này các Tỷ kheo, người học trò cần thực hành phận sự đúng đắn đối với các vị thầy dạy học. Vị nào không thực hành đúng đắn thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

(Các người học trò) cũng không thực hành phận sự đúng đắn. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

- Này các Tỷ kheo, ta cho phép đuổi đi người (học trò) không thực hành phận sự đúng đắn. Và này các Tỷ kheo, nên đuổi đi như vầy: (nói rằng): "Ta đuổi ngươi đi," hay là "Đừng có quay trở lại đây," hay là "Hãy đem đi y bát của ngươi," hay là "Ta không giúp đở ngươi nữa." (Nếu) vị (thầy dạy học) bày tỏ bằng thân, bày tỏ bằng lời nói, bày tỏ bằng thân và lời nói, thì người học trò đã bị đuổi đi. (Nếu) vị ấy không bày tỏ bằng thân, không bày tỏ bằng lời nói, không bày tỏ bằng thân và lời nói, thì người học trò không bị đuổi đi

Vào lúc bấy giờ, những người học trò bị đuổi đi đã không xin lỗi. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

- Này các Tỷ kheo, ta cho phép xin lỗi.

Các người (học trò) cũng không xin lỗi. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

- Này các Tỷ kheo, người (học trò) bị đuổi đi không nên không xin lỗi. Vị nào không xin lỗi thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Vào lúc bấy giờ, trong khi được xin lỗi các vị thầy dạy học không tha thứ. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

- Này các Tỷ kheo, ta cho phép tha thứ.

Các vị (thầy dạy học) cũng không tha thứ. Những người học trò đã bỏ đi, (hoặc) hoàn tục, (hoặc) theo ngoại đạo. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

- Này các Tỷ kheo, trong khi được xin lỗi không nên không tha thứ. Vị nào không tha thứ thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Vào lúc bấy giờ, các vị thầy dạy học đuổi đi những người (học trò) thực hành phận sự đúng đắn, không đuổi đi những người (học trò) không thực hành phận sự đúng đắn. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

- Này các Tỷ kheo, không nên đuổi đi người (học trò) thực hành phận sự đúng đắn. Vị nào đuổi đi thì phạm tội tác ác (dukkaṭa). Này các Tỷ kheo, không nên không đuổi đi người (học trò) không thực hành phận sự đúng đắn. Vị nào không đuổi đi thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Này các Tỷ kheo, nên đuổi đi người học trò hội đủ năm điều kiện này: đối với thầy dạy học không có nhiều lòng yêu mến, không có nhiều đức tin, không có nhiều hổ thẹn (về tội lỗi), không có nhiều sự kính trọng, không có nhiều sự thực hành. Này các Tỷ kheo, nên đuổi đi người học trò hội đủ năm điều kiện này.

Này các Tỷ kheo, không nên đuổi đi người học trò hội đủ năm điều kiện này: đối với thầy dạy học có nhiều lòng yêu mến, có nhiều đức tin, có nhiều hổ thẹn (về tội lỗi), có nhiều sự kính trọng, có nhiều sự thực hành. Này các Tỷ kheo, không nên đuổi đi người học trò hội đủ năm điều kiện này.

Này các Tỷ kheo, có thể đuổi đi người học trò hội đủ năm điều kiện này: đối với thầy dạy học không có nhiều lòng yêu mến, không có nhiều đức tin, không có nhiều hổ thẹn (về tội lỗi), không có nhiều sự kính trọng, không có nhiều sự thực hành. Này các Tỷ kheo, có thể đuổi đi người học trò hội đủ năm điều kiện này.

Này các Tỷ kheo, không thể đuổi đi người học trò hội đủ năm điều kiện này: đối với thầy dạy học có nhiều lòng yêu mến, có nhiều đức tin, có nhiều hổ thẹn (về tội lỗi), có nhiều sự kính trọng, có nhiều sự thực hành. Này các Tỷ kheo, không thể đuổi đi người học trò hội đủ năm điều kiện này.

Này các Tỷ kheo, vị thầy dạy học là vượt qua quy định khi không đuổi đi, không vượt qua quy định khi đuổi đi người học trò hội đủ năm điều kiện này: đối với thầy dạy học không có nhiều lòng yêu mến, không có nhiều đức tin, không có nhiều hổ thẹn (về tội lỗi), không có nhiều sự kính trọng, không có nhiều sự thực hành. Này các Tỷ kheo, vị thầy dạy học là vượt qua quy định khi không đuổi đi, không vượt qua quy định khi đuổi đi người học trò hội đủ năm điều kiện này.

Này các Tỷ kheo, vị thầy dạy học là vượt qua quy định khi đuổi đi, không vượt qua quy định khi không đuổi đi người học trò hội đủ năm điều kiện này: đối với thầy dạy học có nhiều lòng yêu mến, có nhiều đức tin, có nhiều hổ thẹn (về tội lỗi), có nhiều sự kính trọng, có nhiều sự thực hành. Này các Tỷ kheo, vị thầy dạy học là vượt qua quy định khi đuổi đi, không vượt qua quy định khi không đuổi đi người học trò hội đủ năm điều kiện này.

[96] Vào lúc bấy giờ, các vị Tỷ kheo ngu dốt thiếu kinh nghiệm (nghĩ rằng): "Ta được mười năm! Ta được mười năm!" rồi đã ban cho sự nương nhờ. (Các trường hợp) những thầy dạy học ngu dốt và các học trò thông thái đã được nhìn thấy, những thầy dạy học thiếu kinh nghiệm và các học trò có kinh nghiệm đã được nhìn thấy, những thầy dạy học nghe ít và các học trò nghe nhiều đã được nhìn thấy, những thầy dạy học trí kém và các học trò trí tuệ đã được nhìn thấy. Các vị Tỷ kheo ít ham muốn, ...(như trên)...; các vị ấy đã phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Vì sao các vị Tỷ kheo ngu dốt thiếu kinh nghiệm (nghĩ rằng): "Ta được mười năm! Ta được mười năm!" rồi đã ban cho sự nương nhờ khiến (các trường hợp) những thầy dạy học ngu dốt và các học trò thông thái đã được nhìn thấy, những thầy dạy học thiếu kinh nghiệm và các học trò có kinh nghiệm đã được nhìn thấy, những thầy dạy học nghe ít và các học trò nghe nhiều đã được nhìn thấy, những thầy dạy học trí kém và các học trò trí tuệ đã được nhìn thấy?

Sau đó, các vị Tỷ kheo ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

- Này các Tỷ kheo, nghe nói vị Tỷ kheo ngu dốt thiếu kinh nghiệm (nghĩ rằng): "Ta được mười năm! Ta được mười năm!" rồi đã ban cho sự nương nhờ khiến (các trường hợp) những thầy dạy học ngu dốt ...(như trên)... và các học trò trí tuệ đã được nhìn thấy, có đúng không vậy?

- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ...(như trên)...

Sau khi khiển trách, ngài đã thuyết Pháp thoại và bảo các Tỷ kheo rằng:

- Này các Tỷ kheo, vị ngu dốt thiếu kinh nghiệm không nên ban phép tu lên bậc trên. Vị nào ban phép tu lên bậc trên thì phạm tội tác ác (dukkaṭa). Này các Tỷ kheo, ta cho phép vị Tỷ kheo kinh nghiệm có năng lực với mười năm hoặc trên mười năm được ban cho sự nương nhờ.

[97] Vào lúc bấy giờ, các vị Tỷ kheo trong khi các vị thầy tế độ bỏ đi, hoàn tục, từ trần, qua bên nhóm khác không biết được các trường hợp đình chỉ sự nương nhờ. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

- Này các Tỷ kheo, đây là năm trường hợp đình chỉ sự nương nhờ ở thầy tế độ: Thầy tế độ bỏ đi, hoàn tục, từ trần, qua bên nhóm khác, hoặc là sự ra lệnh (đuổi đi) là thứ năm. Này các Tỷ kheo, đây là năm trường hợp đình chỉ sự nương nhờ ở thầy tế độ.

Này các Tỷ kheo, đây là sáu trường hợp đình chỉ sự nương nhờ ở thầy dạy học: Thầy dạy học bỏ đi, hoàn tục, từ trần, qua bên nhóm khác, sự ra lệnh (đuổi đi) là thứ năm, hoặc là đã được gặp lại thầy tế độ. Này các Tỷ kheo, đây là sáu trường hợp đình chỉ sự nương nhờ ở thầy dạy học.

[98] Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện này không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ: Là vị không thành tựu vô học giới uẩn, không thành tựu vô học định uẩn, không thành tựu vô học tuệ uẩn, không thành tựu vô học giải thoát uẩn, không thành tựu vô học giải thoát tri kiến uẩn. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện này không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện này nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ: Là vị thành tựu vô học giới uẩn, thành tựu vô học định uẩn, thành tựu vô học tuệ uẩn, thành tựu vô học giải thoát uẩn, thành tựu vô học giải thoát tri kiến uẩn. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện này nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện khác nữa không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ: Là vị bản thân không thành tựu vô học giới uẩn và không giúp người khác đạt được vô học giới uẩn, bản thân không thành tựu vô học định uẩn và không giúp người khác đạt được vô học định uẩn, bản thân không thành tựu vô học tuệ uẩn và không giúp người khác đạt được vô học tuệ uẩn, bản thân không thành tựu vô học giải thoát uẩn và không giúp người khác đạt được vô học giải thoát uẩn, bản thân không thành tựu vô học giải thoát tri kiến uẩn và không giúp người khác đạt được vô học giải thoát tri kiến uẩn. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện này không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện khác nữa nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ: Là vị bản thân thành tựu vô học giới uẩn và giúp người khác đạt được vô học giới uẩn, bản thân thành tựu vô học định uẩn và giúp người khác đạt được vô học định uẩn, bản thân thành tựu vô học tuệ uẩn và giúp người khác đạt được vô học tuệ uẩn, bản thân thành tựu vô học giải thoát uẩn và giúp người khác đạt được vô học giải thoát uẩn, bản thân thành tựu vô học giải thoát tri kiến uẩn và giúp người khác đạt được vô học giải thoát tri kiến uẩn. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện này nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện khác nữa không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ: Là vị không có đức tin, không có sự hổ thẹn (tội lỗi), không có sự ghê sợ (tội lỗi), biếng nhác, niệm bị quên lãng. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện này không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện khác nữa nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ: Là vị có đức tin, có sự hổ thẹn (tội lỗi), có sự ghê sợ (tội lỗi), nỗ lực tinh tấn, niệm được thiết lập. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện này nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện khác nữa không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ: Là vị bị hư hỏng về giới thuộc Tăng thượng giới (adhisīla gồm bốn tội Pārājika và mười ba tội Saṅghādisesa), bị hư hỏng về sở hành thuộc về Tăng thượng hạnh (vi phạm tội thuộc năm nhóm tội còn lại của giới bổn Pāṭimokkha), bị hư hỏng về chánh kiến và chấp thủ tà kiến,[1] ít học hỏi (appassuto), trí kém (duppañño) . Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện này không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện khác nữa nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ: Là vị không bị hư hỏng về giới thuộc Tăng thượng giới, không bị hư hỏng về sở hành thuộc về Tăng thượng hạnh, không bị hư hỏng về chánh kiến và không chấp thủ tà kiến, nghe nhiều (bahussuto), có trí tuệ (paññāvā). Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện này nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện khác nữa không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ: Là vị không có năng lực để phục vụ hoặc kiếm người phục vụ khi đệ tử hay học trò bị bệnh, (không có năng lực để) khuyên giải hoặc nhờ người khuyên giải (khi đệ tử hay học trò) có sự chán nản, (không có năng lực để) giải tỏa hoặc nhờ người giải tỏa đúng theo Pháp (khi đệ tử hay học trò) có mối nghi ngờ sanh khởi, không biết về sự phạm tội, không biết cách thoát khỏi tội. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện này không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện khác nữa nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ: Là vị có năng lực để phục vụ hoặc kiếm người phục vụ khi đệ tử hay học trò bị bệnh, (có năng lực để) khuyên giải hoặc nhờ người khuyên giải (khi đệ tử hay học trò) có sự chán nản, (có năng lực để) giải tỏa hoặc nhờ người giải tỏa đúng theo Pháp (khi đệ tử hay học trò) có mối nghi ngờ sanh khởi, biết về sự phạm tội, biết cách thoát khỏi tội. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện này nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện khác nữa không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ: Là vị không có năng lực để huấn luyện các điều học thuộc về phận sự căn bản, (không có năng lực) để hướng dẫn các điều học thuộc về phần đầu của Phạm hạnh, (không có năng lực) để hướng dẫn về Thắng Pháp (abhidhamma), (không có năng lực) để hướng dẫn về Thắng Luật (abhivinaya),[2] (không có năng lực) để phân tách đúng theo Pháp xu hướng tà kiến đã được sanh khởi cho đệ tử hay học trò. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện này không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện khác nữa nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ: Là vị có năng lực để huấn luyện các điều học thuộc về phận sự căn bản, (có năng lực) để hướng dẫn các điều học thuộc về phần đầu của Phạm hạnh, (có năng lực) để hướng dẫn về Thắng Pháp, (có năng lực) để hướng dẫn về Thắng Luật, (có năng lực) để phân tách đúng theo Pháp xu hướng tà kiến đã được sanh khởi cho đệ tử hay học trò. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện này nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện khác nữa không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ: Là vị không biết về sự phạm tội, không biết về sự không phạm tội, không biết về sự phạm tội nhẹ, không biết về sự phạm tội nặng, không được khéo truyền thừa hai bộ giới bổn Pāṭimokkha một cách chi tiết, không khéo phân tích, không khéo thực hành, không khéo xác định theo từng điều hoặc từng phần phụ thuộc. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện này không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện khác nữa nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ: Là vị biết về sự phạm tội, biết về sự không phạm tội, biết về sự phạm tội nhẹ, biết về sự phạm tội nặng, được khéo truyền thừa hai bộ giới bổn Pāṭimokkha một cách chi tiết, khéo phân tích, khéo thực hành, khéo xác định theo từng điều hoặc từng phần phụ thuộc. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện này nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện khác nữa không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ: Là vị không biết về sự phạm tội, không biết về sự không phạm tội, không biết về sự phạm tội nhẹ, không biết về sự phạm tội nặng, chưa đủ mười năm. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện này không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện khác nữa nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ: Là vị biết về sự phạm tội, biết về sự không phạm tội, biết về sự phạm tội nhẹ, biết về sự phạm tội nặng, được mười năm hoặc hơn mười năm. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ năm điều kiện này nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ.

Dứt Mười sáu Nhóm Năm của phần "Nên ban phép tu lên bậc trên."

[99] Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện này không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ: Là vị không thành tựu vô học giới uẩn, không thành tựu vô học định uẩn, không thành tựu vô học tuệ uẩn, không thành tựu vô học giải thoát uẩn, không thành tựu vô học giải thoát tri kiến uẩn, chưa đủ mười năm. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện này không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện này nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ: Là vị thành tựu vô học giới uẩn, thành tựu vô học định uẩn, thành tựu vô học tuệ uẩn, thành tựu vô học giải thoát uẩn, thành tựu vô học giải thoát tri kiến uẩn, được mười năm hoặc hơn mười năm. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện này nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện khác nữa không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ: Là vị bản thân không thành tựu vô học giới uẩn và không giúp người khác đạt được vô học giới uẩn, bản thân không thành tựu vô học định uẩn và không giúp người khác đạt được vô học định uẩn, bản thân không thành tựu vô học tuệ uẩn và không giúp người khác đạt được vô học tuệ uẩn, bản thân không thành tựu vô học giải thoát uẩn và không giúp người khác đạt được vô học giải thoát uẩn, bản thân không thành tựu vô học giải thoát tri kiến uẩn và không giúp người khác đạt được vô học giải thoát tri kiến uẩn, chưa đủ mười năm. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện này không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện này nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ: Là vị bản thân thành tựu vô học giới uẩn và giúp người khác đạt được vô học giới uẩn, bản thân thành tựu vô học định uẩn và giúp người khác đạt được vô học định uẩn, bản thân thành tựu vô học tuệ uẩn và giúp người khác đạt được vô học tuệ uẩn, bản thân thành tựu vô học giải thoát uẩn và giúp người khác đạt được vô học giải thoát uẩn, bản thân thành tựu vô học giải thoát tri kiến uẩn và giúp người khác đạt được vô học giải thoát tri kiến uẩn, được mười năm hoặc hơn mười năm. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện này nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện khác nữa không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ: Là vị không có đức tin, không có sự hổ thẹn (tội lỗi), không có sự ghê sợ (tội lỗi), biếng nhác, niệm bị quên lãng, chưa đủ mười năm. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện này không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện khác nữa nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ: Là vị có đức tin, có sự hổ thẹn (tội lỗi), có sự ghê sợ (tội lỗi), nỗ lực tinh tấn, niệm được thiết lập, được mười năm hoặc hơn mười năm. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện này nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện khác nữa không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ: Là vị bị hư hỏng về giới thuộc Tăng thượng giới (adhisīla gồm bốn tội Pārājika và mười ba tội Saṅghādisesa), bị hư hỏng về sở hành thuộc về Tăng thượng hạnh (vi phạm tội thuộc năm nhóm tội còn lại của giới bổn Pāṭimokkha), bị hư hỏng về chánh kiến và chấp thủ tà kiến, ít học hỏi (appassuto), trí kém (duppañño), chưa đủ mười năm. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện này không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện khác nữa nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ: Là vị không bị hư hỏng về giới thuộc Tăng thượng giới, không bị hư hỏng về sở hành thuộc về Tăng thượng hạnh, không bị hư hỏng về chánh kiến và không chấp thủ tà kiến, nghe nhiều (bahussuto), có trí tuệ (paññāvā), được mười năm hoặc hơn mười năm. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện này nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện khác nữa không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ: Là vị không có năng lực để phục vụ hoặc kiếm người phục vụ khi đệ tử hay học trò bị bệnh, (không có năng lực để) khuyên giải hoặc nhờ người khuyên giải (khi đệ tử hay học trò) có sự chán nản, (không có năng lực để) giải tỏa hoặc nhờ người giải tỏa đúng theo Pháp (khi đệ tử hay học trò) có mối nghi ngờ sanh khởi, không biết về tội, không biết cách thoát khỏi tội, chưa đủ mười năm. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện này không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện khác nữa nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ: Là vị có năng lực để phục vụ hoặc kiếm người phục vụ khi đệ tử hay học trò bị bệnh, (có năng lực để) khuyên giải hoặc nhờ người khuyên giải (khi đệ tử hay học trò) có sự chán nản, (có năng lực để) giải tỏa hoặc nhờ người giải tỏa đúng theo Pháp (khi đệ tử hay học trò) có mối nghi ngờ sanh khởi, biết về tội, biết cách thoát khỏi tội, được mười năm hoặc hơn mười năm. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện này nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện khác nữa không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ: Là vị không có năng lực để huấn luyện các điều học thuộc về phận sự căn bản, (không có năng lực) để hướng dẫn các điều học thuộc về phần đầu của Phạm hạnh, (không có năng lực) để hướng dẫn về Thắng Pháp, (không có năng lực) để hướng dẫn về Thắng Luật, (không có năng lực) để phân tách đúng theo Pháp xu hướng tà kiến đã được sanh khởi cho đệ tử hay học trò, chưa đủ mười năm. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện này không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện khác nữa nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ: Là vị có năng lực để huấn luyện các điều học thuộc về phận sự căn bản, (có năng lực) để hướng dẫn các điều học thuộc về phần đầu của Phạm hạnh, (có năng lực) để hướng dẫn về Thắng Pháp, (có năng lực) để hướng dẫn về Thắng Luật, (có năng lực) để phân tách đúng theo Pháp xu hướng tà kiến đã được sanh khởi cho đệ tử hay học trò, được mười năm hoặc hơn mười năm. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện này nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện khác nữa không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ: Là vị không biết về sự phạm tội, không biết về sự không phạm tội, không biết về sự phạm tội nhẹ, không biết về sự phạm tội nặng, không được khéo truyền thừa hai bộ giới bổn Pāṭimokkha một cách chi tiết, không khéo phân tích, không khéo thực hành, không khéo xác định theo từng điều hoặc từng phần phụ thuộc, chưa đủ mười năm. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện này không nên ban phép tu lên bậc trên, không nên cho nương nhờ, không nên để cho Sa di phục vụ.

Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện khác nữa nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ: Là vị biết về sự phạm tội, biết về sự không phạm tội, biết về sự phạm tội nhẹ, biết về sự phạm tội nặng, được khéo truyền thừa hai bộ giới bổn Pāṭimokkha một cách chi tiết, khéo phân tích, khéo thực hành, khéo xác định theo từng điều hoặc từng phần phụ thuộc, được mười năm hoặc hơn mười năm. Này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo hội đủ sáu điều kiện này nên ban phép tu lên bậc trên, nên cho nương nhờ, nên để cho Sa di phục vụ.

(Dứt Mười sáu[3] Nhóm Sáu của phần "Nên ban phép tu lên bậc trên.")

[100] Vào lúc bấy giờ, có một người trước đây theo ngoại đạo trong khi được thầy tế độ nói về một vấn đề thuộc Giáo Pháp đã bắt bẻ lời dạy của thầy tế độ rồi chuyển sang khu vực của ngoại đạo ấy. Người ấy quay trở lại lần nữa cầu xin các vị Tỷ kheo sự tu lên bậc trên. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

- Này các Tỷ kheo, một người trước đây theo ngoại đạo trong khi được thầy tế độ nói về một vấn đề thuộc Giáo Pháp đã bắt bẻ lời dạy của thầy tế độ rồi chuyển sang khu vực của ngoại đạo ấy, khi người ấy đi đến thì không nên cho tu lên bậc trên. Này các Tỷ kheo, một người khác trước đây theo ngoại đạo mong mỏi sự xuất gia trong Pháp và Luật này, mong mỏi việc tu lên bậc trên, nên ban cho vị ấy bốn tháng parivāsa.[4] Này các Tỷ kheo, nên ban cho như vầy: Trước tiên, bảo cạo bỏ râu tóc, bảo khoác lên các tấm vải màu ca-sa, bảo đắp thượng y một bên vai, bảo đảnh lễ ở chân các vị Tỷ kheo, bảo ngồi chồm hổm, bảo chắp tay lên, và nên bảo rằng: "Ngươi hãy đọc như vầy":

"Tôi đến với đức Phật là nơi nương nhờ (Tôi xin quy y Phật).
Tôi đến với đức Pháp là nơi nương nhờ (Tôi xin quy y Pháp).
Tôi đến với đức Tăng là nơi nương nhờ (Tôi xin quy y Tăng).
Lần thứ nhì, tôi đến với đức Phật là nơi nương nhờ.
Lần thứ nhì, tôi đến với đức Pháp là nơi nương nhờ.
Lần thứ nhì, tôi đến với đức Tăng là nơi nương nhờ.
Lần thứ ba, tôi đến với đức Phật là nơi nương nhờ.
Lần thứ ba, tôi đến với đức Pháp là nơi nương nhờ.
Lần thứ ba, tôi đến với đức Tăng là nơi nương nhờ
."

Này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo ấy nên đi đến gặp hội chúng, nên đắp thượng y một bên vai, nên đảnh lễ ở chân các Tỷ kheo, ngồi chồm hổm, chắp tay lên, và nên nói như vầy:

"Bạch các ngài, tôi tên (như vầy) trước đây theo ngoại đạo mong mỏi việc tu lên bậc trên trong Pháp và Luật này. Bạch các ngài, tôi đây cầu xin hội chúng bốn tháng parivāsa."

Nên được cầu xin lần thứ nhì. Nên được cầu xin lần thứ ba.

Hội chúng cần được thông báo bởi vị Tỷ kheo có kinh nghiệm, đủ năng lực:

"Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị này tên (như vầy) trước đây theo ngoại đạo mong mỏi việc tu lên bậc trên trong Pháp và Luật này. Vị ấy cầu xin hội chúng bốn tháng parivāsa. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên ban cho vị tên (như vầy) trước đây theo ngoại đạo bốn tháng parivāsa. Đây là lời đề nghị.

Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị này tên (như vầy) trước đây theo ngoại đạo mong mỏi việc tu lên bậc trên trong Pháp và Luật này. Vị ấy cầu xin hội chúng bốn tháng parivāsa. Hội chúng ban cho vị tên (như vầy) trước đây theo ngoại đạo bốn tháng parivāsa. Đại đức nào đồng ý việc ban cho bốn tháng parivāsa đến vị tên (như vầy) trước đây theo ngoại đạo xin im lặng; vị nào không đồng ý, có thể nói lên.

Bốn tháng parivāsa đã được hội chúng ban cho vị tên (như vầy) trước đây theo ngoại đạo. Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy."

Này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo như thế này là người được thành tựu, như thế này là người không được thành tựu.

Này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo như thế nào là người không được thành tựu?

Này các Tỷ kheo, trường hợp người trước đây theo ngoại đạo đi vào làng quá sớm và trở về quá trễ. Này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo như thế ấy là người không được thành tựu.

Còn điều khác nữa, này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo lai vãng với đĩ điếm (vesiyāgocaro), lai vãng với góa phụ, lai vãng với gái lỡ thời, lai vãng với người bị thiến,[5] lai vãng với Tỷ kheo ni. Này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo như thế ấy là người không được thành tựu.

Còn điều khác nữa, này các Tỷ kheo, có những công việc gì đó lớn nhỏ của các vị có Phạm hạnh cần phải làm, trong những trường hợp ấy người trước đây theo ngoại đạo lại không khéo léo, không kiên nhẫn, không có được những tìm tòi cách giải quyết các vấn đề ấy, không đủ khả năng làm, không đủ khả năng hướng dẫn người khác làm. Này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo như thế ấy là người không được thành tựu.

Còn điều khác nữa, này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo không có ước muốn mãnh liệt trong việc đọc tụng, (không có ước muốn mãnh liệt) trong việc tìm hiểu ý nghĩa, (không có ước muốn mãnh liệt) trong Tăng thượng giới, (không có ước muốn mãnh liệt) trong Tăng thượng tâm, (không có ước muốn mãnh liệt) trong Tăng thượng tuệ.[6] Này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo như thế ấy là người không được thành tựu.

Còn điều khác nữa, này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo trở nên giận dữ, không hoan hỷ, không hài lòng khi được nghe lời chê bai về vị thầy, về quan điểm, về đức tin, về khuynh hướng của phái ngoại đạo mà từ đó người ấy đã chuyển sang; trở nên hoan hỷ, vui vẻ, hài lòng khi được nghe lời chê bai về Phật Pháp Tăng; trở nên hoan hỷ, vui vẻ, hài lòng khi được nghe lời khen ngợi về vị thầy, về quan điểm, về đức tin, về khuynh hướng của phái ngoại đạo mà từ đó người ấy đã chuyển sang; trở nên giận dữ, không hoan hỷ, không hài lòng khi được nghe lời khen ngợi về Phật Pháp Tăng. Này các Tỷ kheo, đây là điểm chủ yếu trong việc không được thành tựu của người trước đây theo ngoại đạo. Này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo như thế ấy là người không được thành tựu.

Này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo đã đi đến (nếu) là người không được thành tựu như thế ấy thì không nên cho tu lên bậc trên.

Này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo như thế nào là người được thành tựu?

Này các Tỷ kheo, trường hợp người trước đây theo ngoại đạo đi vào làng không quá sớm và trở về không quá trễ. Này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo như thế ấy là người được thành tựu.

Còn điều khác nữa, này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo không lai vãng với đĩ điếm (vesiyāgocaro), không lai vãng với góa phụ, không lai vãng với gái lỡ thời, không lai vãng với người bị thiến, không lai vãng với Tỷ kheo ni. Này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo như thế ấy là người được thành tựu.

Còn điều khác nữa, này các Tỷ kheo, có những công việc gì đó lớn nhỏ của các vị có Phạm hạnh cần phải làm, trong những trường hợp ấy người trước đây theo ngoại đạo là khéo léo, kiên nhẫn, có được những tìm tòi cách giải quyết các vấn đề ấy, có đủ khả năng làm, có đủ khả năng hướng dẫn người khác làm. Này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo như thế ấy là người được thành tựu.

Còn điều khác nữa, này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo có ước muốn mãnh liệt trong việc đọc tụng, (có ước muốn mãnh liệt) trong việc tìm hiểu ý nghĩa, (có ước muốn mãnh liệt) trong Tăng thượng giới, (có ước muốn mãnh liệt) trong Tăng thượng tâm, (có ước muốn mãnh liệt) trong Tăng thượng tuệ. Này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo như thế ấy là người được thành tựu.

Còn điều khác nữa, này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo trở nên hoan hỷ, vui vẻ, hài lòng khi được nghe lời chê bai về vị thầy, về quan điểm, về đức tin, về khuynh hướng của phái ngoại đạo mà từ đó người ấy đã chuyển sang; trở nên giận dữ, không hoan hỷ, không hài lòng khi được nghe lời chê bai về Phật Pháp Tăng; trở nên giận dữ, không hoan hỷ, không hài lòng khi được nghe lời khen ngợi về vị thầy, về quan điểm, về đức tin, về khuynh hướng của phái ngoại đạo mà từ đó người ấy đã chuyển sang; trở nên hoan hỷ, vui vẻ, hài lòng khi được nghe lời khen ngợi về Phật Pháp Tăng. Này các Tỷ kheo, đây là điểm chủ yếu trong việc được thành tựu của người trước đây theo ngoại đạo. Này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo như thế ấy là người được thành tựu.

Này các Tỷ kheo, người trước đây theo ngoại đạo đã đi đến (nếu) là người được thành tựu như thế ấy thì nên cho tu lên bậc trên.

Này các Tỷ kheo, nếu người trước đây theo ngoại đạo là trần truồng đi đến, y là trách nhiệm thuộc về thầy tế độ cần được tìm kiếm. Nếu người có tóc chưa được cắt đi đến thì hội chúng nên được thông báo về việc cạo tóc (bhaṇḍukamma). Này các Tỷ kheo, những người là các vị thờ lửa là các đạo sĩ bện tóc, (nếu) các vị ấy đã đi đến thì nên cho tu lên bậc trên, không cần ban cho parivāsa đến những người ấy. Lý do của điều ấy là gì? Này các Tỷ kheo, những người ấy là những người thuyết về Nghiệp, là những người thuyết về Nhân Quả (kiriyavādī). Này các Tỷ kheo, nếu người trước đây theo ngoại đạo là người thuộc dòng Thích Ca (Sākya) đi đến, khi người ấy đã đi đến thì nên cho tu lên bậc trên, không cần ban cho parivāsa đến người ấy. Này các Tỷ kheo, ta sẽ ban cho đặc ân ngoại lệ này đến các thân quyến.

Phần nói về "Người trước đây theo ngoại đạo."

Dứt Tụng Phẩm thứ bảy.



[1] Ba điều này được ghi lại theo lời giải thích của ngài Buddhaghosa.

[2] Theo lời giải thích của ngài Buddhaghosa: Hướng dẫn về Thắng Pháp là có khả năng hướng dẫn về sự phân biệt Danh Sắc, và hướng dẫn về Thắng Luật là hướng dẫn về toàn bộ Tạng Luật.

[3] Thật ra chỉ có Mười bốn Nhóm Sáu.

[4] Trường hợp vị Tỷ kheo phạm tội Tăng Tàng (Saṅghādisesa) có che giấu muốn được trong sạch trở lại phải xin hành phạt cũng có tên là Parivāsa. Tuy có tên gọi giống nhau nhưng phận sự thực hành không giống nhau.

[5] Từ Pāli là paṇḍaka nói về người nam paṇḍaka. Về người nữ các từ được tìm thấy là paṇḍikā, itthipaṇḍikā, itthipaṇḍaka. Từ tiếng Anh tương đương là "eunuch" được dịch sang tiếng Việt là "hoạn quan, thái giám." Từ "bị thiến" đã được dùng đến trong một số bản dịch trước đây. Lâu nay, chúng tôi hiểu theo ý nghĩa thông thường đó. Gần đây, chúng tôi tìm thấy từ "jātipaṇḍaka" mới biết thêm được là có hạng người paṇḍaka bẩm sanh. Dựa theo phần giảng giải của giới Bất Cộng Trụ (Pārājika) thứ nhất ở Mahāvibhaṅga, chúng tôi có được khái niệm là hạng này không có bộ phận sinh dục (việc xác định nam hay nữ là do các đặc tính khác). Đối nghịch với hạng người này, còn có hạng người "ubhatovyañjana," chúng tôi tạm dùng từ Việt là "lưỡng tánh" thì có luôn cả hai bộ phận sinh dục nam và nữ.

[6] Adhisīla: Tăng thượng giới là giới bổn Pāṭimokkha. Adhicitta: Tăng thượng tâm là sự tu tập các loại định hợp thế. Adhipaññā: Tăng thượng tuệ là sự tu tập (các tâm) Đạo Siêu Thế (theo lời giải thích của ngài Buddhaghosa).

-ooOoo-

Ðầu trang | Mục lục | 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33

 

[Trở về trang Thư Mục]