CHÚ GIẢI  

  CHUYỆN NGẠ QỦI

   (Petavatthu-aṭṭhakathā)

                                                               Nguyên Tác:                     PARAMATTHADĪPANĪ NĀMA

                                                               Tác giả:                              DHAMMAPĀLA
                                                   Bản Anh Ngữ:                U BA KYAW

                                                                Hiệu đính- Giải thích:  PETER MASEFIELD
                                                   Bản Việt Ngữ:             Tỳ khưu THIỆN MINH

   PL. 2551 - DL.2007

II.12 Chú giải chuyện ngạ quỉ TRÚ Ở AO HỒ
[Kaṇṇamuṇḍapetavatthuvaṇṇanā]

‘Những bậc thang thiên cung làm bằng vàng[407].’ Chuyện kể này được thuật lại khi Đạo sư đang lưu lại tại thành Sāvatthī liên quan đến nữ ngạ quỉ Kannamunda.

Người ta kể lại rằng, lâu lắm rồi, [151] vào thời Đức phật Kassapa, trong thành phố Kimbila có một thiện nam nọ, đã trở thành vị Nhập Lưu và là người có niềm tin cùng với năm trăm các thiện nam khác. Chàng luôn theo đuổi phước báu như trồng cây trong khu rừng khả ái, đắp đê và xây cầu v.v... và trong khi còn lưu lại tại đó chàng đã xây một thiền viện và dâng cho Tăng Đoàn, thỉnh thoảng chàng cũng đến thiền viện đó với tăng đoàn các tỳ khưu. Những bà vợ của họ cũng là những tín nữ và thỉnh thoảng cũng đi đến thiền viện chung với nhau và kèm theo là nước hoa, vòng hoa và dầu xức v.v... trong tay. Trên đường đi họ đã nghỉ lại nơi những nhà nghỉ trong khu rừng khả ái trước khi tiếp tục lên đường. Thế rồi một ngày kia có một số tên lừa đảo đang ngồi nghỉ trong các nhà nghỉ đó, đã nhận ra vẻ kiều diễm của các cô gái đó và khi các nàng rời khỏi sau khi đã nghỉ lại trong đó, chúng đem lòng luyến ái các nữ nhân đó. Khi chúng nhận ra rằng các nữ nhân ấy là những người có giới đức, chúng bắt đầu bàn tán với nhau xem ‘kẻ nào có thể làm rạn nứt giới đức của bất kỳ cô thiếu nữ nào trong số họ?’ ‘Tôi có thể làm được’, một kẻ trong bọn lên tiếng. Họ cá với nhau nói rằng, ‘Chúng ta đánh cược một ngàn đồng, nếu ông bạn làm được điều đó, chúng ta sẽ trả cho anh một ngàn đồng nhưng nếu anh thua thì cũng phải trả cho chúng ta một ngàn đồng.’

Hắn thử[408] bằng vô số cách, do lòng tham (tiền) và sợ (thua cuộc) chàng ta đã gẩy đàn bảy giây vina[409] tạo ra những nốt nhạc ngọt ngào, khi họ trở lại nhà nghỉ, có khi lại hát những bản nhạc khiêu dâm[410] với giọng hát ngọt ngào bằng tiếng hát của chàng trai[411] đó, chàng đã khiến cho một vài phụ nữ trong đó phải rạn nứt giới đức, chàng ta đã phạm tội ngoại tình với nàng và đã thắng một ngàn đồng tiền vàng từ tay những tên lừa đảo khác. Những tên bị thua cuộc một ngàn đồng cho hắn đã thuật lại vấn đề cho chồng nàng nghe. Không tin tưởng những tên đó người chồng hỏi nàng, ‘Em có làm như những tên này nói chăng?’ ‘Em chẳng biết chút gì về điều đó cả’, nàng cãi lại. Khi nàng thấy người chồng không tin mình, nàng đã chỉ vào con chó đang đứng gần đó và thề rằng, ‘Nếu như em làm hành vi xấu xa đó, mong rằng con chó đen đứt tai kia xé xác em bất kỳ nơi nào em sanh ra!’[152] Cho dù năm trăm phụ nữ khác biết rõ người đàn bà này là kẻ ngoại tình, khi được hỏi, “Phải chăng nàng đã hay không đã phạm phải hành vi xấu xa đại loại như thế chăng?’ Họ liền nói dối rằng, ‘Chúng em chẳng biết điều gì như vậy cả.’ và thề rằng, ‘Nếu chúng em biết điều đó, mong rằng chúng em trở thành nô lệ cho nàng trong suốt thời gian hiện hữu tương lai của chúng em!’

Bấy giờ người đàn bà ngoại tình kia trở nên gầy mòn ốm yếu do tâm trí nàng đã bị dày vò do bởi lương tâm bất an và không lâu sau nàng đã qua đời. Nàng đã tái sanh thành ngạ quỉ thiên cung trên bờ hồ Kannamunda, một trong số bảy đại hồ[412] trên núi Himalaya, vua các dẫy núi và vây quanh bốn bề thiên cung của nàng lại nổi lên một đầm sen thích hợp để cho nàng cảm nhận được kết quả của những ác nghiệp[413] nàng đã gây ra. Khi năm trăm phụ nữ còn lại cũng qua đời họ tái sanh thành nô lệ cho nàng do lời thề họ đã thực hiện. Nhờ kết quả những phước báu nàng đã thực hiện trước đó, nàng được hưởng thù thắng tại đó vào ban ngày nhưng còn ban đêm, bị thôi thúc do sức mạnh ác nghiệp nàng đã làm, nàng trổi dậy khỏi giường và đi ra bờ đầm sen. Khi nàng đã ra tới đó thì một con chó đen to lớn cỡ một con voi con, với diện mạo[414] khủng khiếp, tai bị cắt (cụt), răng nhọn nhọn và chìa ra, sắc như dao trông rất dữ tợn, hai mắt mở to giống như những cục than gỗ acacia[415] cháy đỏ, lưỡi thè ra trông như những tia chớp[416] phát sáng liên tục, với những chiếc vuốt nhọn hoắt trông rất dữ tợn, với bộ lông dài bờm xờm rất dị hợm, ngay sau đó con chó đến vật nàng xuống đất, hùng hổ xé xác nàng giống như một kẻ đói quá mức. Khi con chó ăn thịt nàng chỉ chừa lại bộ xương, nó dùng nanh tha nàng đi và ném xuống hồ sen rồi bỏ đi. Vừa khi bị ném xuống hồ ngay lập tức nàng trở lại hình tượng bình thường như cũ và sau khi trèo lên cung điện của mình, nàng đã nằm vật lên giường. Tuy nhiên những cô gái khác vẫn phải chịu cảnh nô lệ khổ cực cho nàng. Họ tiếp tục sống như vậy cho đến khi năm trăm năm mươi năm trôi qua và rồi họ chán ngấy cảnh sống như vậy khi phải tiếp tục sống cảnh thù thắng chư thiên mà thiếu vắng bóng người nam. Bấy giờ ở đó có một con sông chảy ra từ hồ Kannamunda và chảy vào sông Hằng sau khi chảy ngang qua vách núi đá. [153] Gần nơi các thiếu nữ đó cư trú có một cánh rừng giống như khu vườn khả ái. Có rất nhiều trái cây chư thiên trang điểm cho khu vườn đó, gồm những cây xoài và cây mít[417] v.v... Những cô gái đó suy nghĩ rằng, ‘Nếu như giờ đây chúng ta ném những quả xoài đó xuống sông chắc chắn sẽ có một số đàn ông nhìn thấy và sẽ xuất hiện ở đây vì muốn ăn trái xoài đó và chúng ta sẽ có thể tiêu khiển với bọn họ.[418] Và họ đã thực hiện y như vậy. Có một số sa mônđã lượm được những quả xoài, họ ném xuống sông, một số khác do các thợ rừng vớt được và một số lại trôi dạt vào bờ. Tuy nhiên có một quả trôi theo dòng nước sông Hằng và đúng lúc đó đã trôi tới thành Bernares. Lúc bấy giờ nhà vua cai trị thành Bernares đang tắm trong sông Hằng tại ngay địa điểm bên trong vòng đai lưới đồng và trái xoài đó, chảy theo dòng nước sông đúng lúc đã trôi dạt vào vòng đai lưới đồng đó. Khi những vị cận thần nhà vua nhìn thấy quả xoài chư thiên to tướng với đủ thứ màu sắc mùi thơm và hương vị ngọt ngào và dâng cho nhà vua. Đức vua dùng một phần nhỏ và để thử thứ quả đó, nhà vua liền đưa cho một tên cướp, đang bị giam trong tù chờ ngày xử trảm,[419] ăn trái xoài đó. Khi tên cướp đã ăn hết trái xoài hắn nói: ‘Tâu bệ hạ, tôi chưa hề được ăn một thứ quả như thế bao giờ; tôi nghĩ đây phải là một trái xoài chư thiên.’ Nhà vua lại đưa cho hắn một lát xoài nữa, và khi hắn ăn hết miếng xoài đó thì bộ tóc bạc và những vết nhăn trên mặt tên cướp biến mất hết và hình dáng anh ta trở nên vô cùng hấp dẫn trông giống như một người đang trong độ tuổi thanh xuân. Khi đức vua chứng kiến điều này ngài vô cùng kinh ngạc và rất tò mò chỉ ăn một trái xoài và thân hình lại trở nên thanh lịch đến như vậy. Nhà vua liền hỏi những quân hầu của mình rằng, ‘Các ngươi đã kiếm thấy trái xoài đó ở đâu?” Những người hầu cận thưa rằng, ‘Tâu bệ hạ, người ta bảo ở trên đỉnh núi Himalaya, vua các ngọn núi’ và khi được hỏi ‘liệu các ngươi có thể lấy cho trẫm những trái xoài đó chăng?’ họ trả lời, “Tâu bệ hạ, những tên thợ rừng có thể lấy được, xin hãy nói cho họ biết vấn đề đó và xin ý kiến của họ xem sao.’ Nhà vua truyền tìm kiếm những tên thợ rừng và bảo cho họ biết về vấn đề đó. Nhà vua còn cho một ngàn kahananas cho một tay thợ rừng đang trong tình trạng nghèo khổ và sai hắn đi nói rằng [154] “Hãy mau ra đi và kiếm đem về cho trẫm trái xoài này.”

Hắn ta trao một ngàn đồng kahapannas cho vợ và các con, sửa soạn đồ dự trữ lương thực cho chuyến đi và ngược dòng sông Hằng theo hướng hồ Kannamunda. Khi hắn đã đi hết những con đường người ta xử dụng, hắn nhìn thấy một sa môn ngay tại một điểm sáu mươi do tuần phía dưới hồ Kannamunda. Hắn đi theo lối sa mônđã mô tả cho và hắn lại gặp một sa mônnữa ngay tại một điểm cách xa khoảng ba mươi do tuần nữa. Hắn đi tiếp theo lối sa môn đó chỉ cho, hắn lại bắt gặp một sa môn nữa ngay một nơi cách xa mười lăm do tuần và hắn nói cho sa môn biết lý do cuộc hành trình hắn đang thực hiện. Sa môn liền khuyên hắn nói rằng, ‘Từ đây tới đó nhà ngươi phải vượt sông Hằng hung dữ và đi ngược dòng con sông nhỏ này cho đến khi nhà ngươi nhìn thấy một vách núi khi đó nhà ngươi phải lấy một ngọn đuốc bằng một khúc cây cháy dở và vào đó vào ban đêm. Vì dòng sông này không chảy xiết vào ban đêm chính vì thế đây là thời gian thích hợp để nhà ngươi tiến tới. Khi nhà ngươi đã đi được một ít do tuần thì nhà ngươi sẽ nhìn thấy những quả xoài.’ Người thợ rừng làm y hệt lời sa môndặn và vào lúc mặt trời mọc hắn đã tới được khu rừng xoài vô cùng hấp dẫn đó tại đó hắn nghe thấy vang vọng những tiếng chim hót[420] rất đa dạng và được trang điểm bằng những lùm cây[421] với cành lá xum xuê nặng trữu[422] những trái xoài ngọt mọng. Quang cảnh trông thật lộng lẫy với những chùm tia sáng toát ra từ nhiều loại châu báu đa dạng. Khi từ xa xa những phụ nữ phi nhân này trông thấy hắn tới gần. Họ đến gặp hắn nói rằng, ‘Người này thuộc chúng ta! người này thuộc chúng ta!’ Tuy nhiên, ngay sau khi hắn nhìn thấy những thiếu nữ phi nhân này[423] hắn trở nên hoảng hốt vì hắn không phải là người đã thực hiện được những phước báu để được hưởng thụ thù thắng chư thiên với nhưng phụ nữ phi nhân này và đang khi hắn kêu gào thảm thiết hắn chạy khỏi đó và tường trình biến cố đó cho nhà vua khi hắn quay trở về đến thành Bernares. Khi nhà vua nghe được sự việc này nhà vua tràn đầy ước muốn gặp các phụ nữ phi nhân đó và được ăn những quả xoài nữa, thế rồi nhà vua trao vương quốc cho những vị cố vấn đặc biệt của mình, và giả bộ tiến hành một cuộc đi săn xa, nhà vua cho trang bị vũ khí với cung và bao đựng tên, sỏ kiếm vào bao và ngài đã lên đường lần theo con đường tên thợ rừng đã chỉ cho, đi theo nhà vua là một đoàn tùy tùng nhỏ những người tháp tùng. Ngài cho đóng trại những người đi theo ngay tại một vị trí cách xa đó một vài do tuần và tiếp tục lên đường ngay khi người thợ rừng và đoàn người của nhà vua quay trở về tường trình sự việc [155] và nhà vua đã đi vào khu rừng xoài khi mặt trời vừa mọc. Khi các phụ nữ nhìn thấy nhà vua như một devaputta vừa mới tái sanh họ đã muốn ra gặp ngài. Khi các phụ nữ phi nhân này phát hiện ra ngài là vua họ đã tỏ lòng rộn ràng tình cảm và kính trọng ngài. Họ đã tắm cho nhà vua hết sức cẩn thận và trang điểm cho ngài thật lộng lẫy với y phục chư thiên, kèm theo là đồ trang sức, vòng hoa, hương thơm và dầu xức chân và dẫn nhà vua vào thiên cung tại đó họ đã cho nhà vua ăn uống vật thực chư thiên với hương vị hảo hạng và săn sóc nhà vua theo như ý ngài muốn.

Thế rồi một trăm năm mươi năm trôi qua vào nửa đêm nhà vua thức dậy và, khi còn đang ngồi, ngài đã nhìn thấy nữ ngạ quỉ bị nghiệp tà dâm ấy đi ra bờ hồ sen. Nhà vua liền theo dõi nàng, muốn khám phá xem nàng đi đâu vào giờ này (ban đêm), và đã bị con chó xé xác khi nàng tới đó. Nhà vua cân nhắc vấn đề trong ba ngày mà không hiểu được toàn bộ vấn đề đó là gì. Nhà vua quyết định chắc hẳn con chó đó phải là kẻ thù của nàng và lấy mạng con chó đó, ngay lúc đó ngài bắn con vật bằng một mũi tên nhọn hoắt. Thế rồi nhà vua nhận chìm[424] nữ ngạ quỉ xuống hồ sen và khi nhà vua nhận ra rằng nàng đã hiện nguyên hình trước kia của nàng, nhà vua liền hỏi nàng về biến cố với những đoạn kệ sau đây:

1.      Những bậc thang của nàng được làm bằng vàng, và trên đó được rải cát màu vàng óng[425]. Ngay ở đó lại có những bông súng[426] màu trắng đầy khả ái, với hương thơm dịu dàng, và khiến cho tâm hồn[427] sảng khoái.

2.      Có nhiều loại cây đa dạng che mát và lan tỏa nhiều loại hương thơm thơm ngát; mặt hồ che phủ với nhiều loại hoa sen[428] đa dạng lại có nhiều bông sen trắng[429] lan toả đầy[430] mặt nước.

3.      Đầy mê ly, những bông hoa thoảng đưa mùi thơm khả ái quanh khắp vùng, có làn gió quạt nhẹ[431]vang vọng xa xa là tiếng kêu thiên nga[432] và vang vọng là tiếng ngỗng hồng[433] kêu quang quoác.

4.      Có nhiều đàn chim xúm quanh và phát ra những tiếng hót đa dạng từ những bầy chim đó. Những khóm cây mang[434] đầy quả đủ loại và cánh rừng trổ đủ loại hoa[435] muôn sắc.

5.  [156] Ta chẳng tìm đâu ra một thành phố giống kiểu này nơi cõi con người và lại còn có rất nhiều lâu đài bằng vàng bằng bạc[436]; (6) trông thật loé mắt. Những lâu đài đó chiếu sáng khắp tứ phía.

6.      Đây phải chăng là những nàng hầu của nàng, có tới năm trăm nô lệ cũng của nàng. (7) họ được đeo vòng tay và kiền đeo cổ và còn được trang điểm trên đầu bằng nhiều sợi dây bằng vàng[437].

7.      Nhà ngươi cũng có vô số giường nằm, làm bằng vàng bạc (8) và được trải với tấm trải bằng da non sơn dương được trang hoàng khéo léo và trải với những tấm vải len cừu[438] dài.

8.      Khi nằm nghỉ trên đó nhà người được thoả mãn mọi ước mơ mong muốn,(9) tuy nhiên vào lúc nửa đêm nàng thức dậy và ra đi.

9.      Nhà ngươi đi tới vùng đất khoái lạc và (10) đứng trên đám cỏ xanh mướt bao quanh toàn thể chiếc đầm sen đó.

10.  Rồi sao đó xuất hiện con chó cụt hai tai,[439] đã xé xác nhà ngươi hết chi này đến chi khác. (11) và khi con vật đã xé xác nhà ngươi chỉ còn lại một bộ xương, thế rồi quăng nàng xuống đầm sen và thân hình nhà ngươi lại trở lại nguyên hình như trước.

11.  (12) Thế rồi với tứ chi được phục hồi, trong thật kiều diễm và dễ thương, nàng mặc bộ xiêm y và quay trở lại gặp ta.

12.  (13) Giờ đây ác nghiệp nào nhà người đã thực hiện bằng thân, khẩu hay ý? mà kết quả của hành vi đó đã khiến cho con chó mất tai đã xé xác nàng ra như vậy?’

1. Về điểm này, những bậc thang của nàng bằng vàng (savaṇṇasopānaphalakā): những bậc thang của nàng được làm bằng vàng và được trải quanh bằng cát vàng óng (sovaṇṇavāhukasanathatā): và được trải[440] quanh bằng cát vàng óng ánh. Tại đó (tattha): trên chiếc đầm sen. Những bông súng màu trắng: sogandhiyā = sogandhikā (một dạng ngữ pháp hoán chuyển). Dễ thương (vaggū): đẹp kiều diễm, xinh đẹp, lấp lánh. Hương thơm ngọt ngào (sucigandhā): với hương thơm khả ái.

2. Đủ thứ hương thơm[441] lan toả khắp nơi (nāgāgandhasamīritā): lan toả khắp nơi với luồng gió đủ loại hương thơm say đắm. [157] Đủ loại hồng sen che phủ khắp mặt hồ. (nānāpadumasañchannā): rất nhiều và đủ loại hoa sen[442] che phủ khắp mặt nước hồ. Trải trên mặt hồ với những bông sen trắng (puṇḍarikasamotāta): những bông sen[443] trắng phủ khắp mặt hồ.

3. Say đắm, những bông sen đó toả hương thơm khắp vùng (surabhi sampavāyanti): toàn bộ đầm sen toả ra[444] khắp nơi hương thơm khả ải – đây là ý nghĩa. Những tiếng kêu của loại thiên nga và diệc vang dội khắp nơi (haṃsakoñcābhirudā): tràn ngập với tiếng thiên nga và diệc vang dội khắp nơi.

4. Những đàn chim đủ loại kéo đến đông nghịt (nānādijagaṇakiṇṇā): tràn đầy những đàn chim đủ loại kéo đến. Và những tiếng hót líu lo của những đàn chim đó vang vọng khắp nơi. (nānāsaragaṇayutā): tràn ngâp với tiếng vang vọng của nhiều đàn chim hòa trộn với nhau. Cây cối trổ đủ loại quả (nānāphaladharā): cây cối mang[445] đủ loại quả, những cành cây nặng quằn[446] xuống liên tục do sức nặng đủ mọi loại quả và những cánh rừng nở rộ đủ mọi loại hoa (nānāpupphadharā vanā): có nghĩa là những cánh rừng trổ đầy những loại hoa tràn ngập hương thơm quyến rũ; những ‘cánh rừng’ đây được dùng bằng cách thay đổi giới tính[447] .

5. Khác xa những thành phố nơi cõi chúng sanh (na manussesu īdisaṃ nagaraṃ): ta chẳng tìm đâu ra một thành phố giống như thành phố của nàng nơi cõi chúng sanh, có nghĩa là không biết đến một thành phố như vậy nơi cõi chúng sanh. Được làm bằng bạc (rūpiyāmaya): làm bằng đồng tiền bạc. Đang chiếu sáng (daddalhamānā): chói lọi tột độ. Chúng toả sáng (abhenti): vô cùng sáng chói. Sáng khắp tứ phương thiên hạ: samantā caturo disā = samantato catasso pi disā ( một dạng ngữ pháp hoán chuyển).

6. Những người dưới quyền nàng: yā temā = yā te imā (thay thế hai âm tiết ngắn thành một âm tiết dài). Những tớ gái (paricārikā): những kẻ chỉ thực hiện những dịch vụ hầu hạ. Họ (ta): những tớ gái hầu hạ nàng. Mang vòng xuyến nơi cánh tay và vòng vàng đeo cổ. (kambukāyuradharā): trang điểm bằng vòng xuyến đeo tay và vòng đeo cổ làm bằng vỏ xà cừ. Đầu được trang điểm bằng những vòng hoa bằng vàng. (kañcanāveḷabhusitā): những búi tóc trên đầu được trang điểm bằng những dây hoa bằng vàng.[448]

7. Được trải bằng những miếng vải làm bằng da non sơn dương (kadalimigasañchannā): trải trên (giường) với những tấm vải trải làm bằng da non sơn dương. Được sửa soạn rất công phu: sajjā = sajjitā (một dạng ngữ pháp hoán chuyển); ngủ trên đó quả là thích hợp. Lại được trải bằng những tấm thảm len lông dài (goṇakasanthatā): trải[449] bằng những tấm thảm len có lông dài.

8. Trên đó (yattha): trên chiếc giường đó. Khi nàng lên giường nằm nghỉ: vāsūpagatā = vāsaṃ upagatā (thay thế hai âm tiết ngắn thành một âm tiết dài) có nghĩa là khi nàng nằm trên đó để ngủ. Khi đến nửa đêm (sampattāya aḍḍharattāya): khi nửa đêm chìm xuống. Từ đó (tato): từ chiếc giường đó.

9. Chiếc đầm sen đó: pokkharañña = pokkharaṇiyā (một dạng ngữ pháp hoán chuyển). [158] Màu xanh lá (harite) màu xanh lục.[450] Đầy cỏ (saddale): phủ đầy cỏ non. Tươi sáng (subhe) : sạch sẽ; hay nói cách khác đây chính là cách nói về nàng. – ‘hỡi nàng xinh đẹp sáng chói của ta ơi’. Này em yêu, em đi lại, đứng đó và nằm trên bờ cỏ non xanh rờn vây quanh là đầm hồ sen nở rộ. – đây là cách chúng ta phân tích.

10. Không có tai (cụt tai) (kaṇnamuṇdo): tai bị xé rách, tai bị đứt. Con vật đã xé xác nàng: khāyitā āsi = khāditā ahosi ( một dạng ngữ pháp hoán chuyển). Chỉ chừa lại bộ xương. (aṭṭhisaṅnkhalikā katā): biến nhà ngươi chỉ còn lại bộ xương. Giống y hệt như trước (yatha pure): giống như trước khi bị chó xé xác.

11. Thế rồi (tato): sau khi dìm nàng xuống đầm sen. Tứ chi nàng được phục hồi nguyên hình (aṅgapaccaṅngā): các chi[451] được phục hồi hoàn toàn. Xinh đẹp kiều diễm (sucārū): vô cùng hấp dẫn. Trông rất dễ thương (piyadassanā): trông rất hấp dẫn. Đến (āyāsi): xuất hiện.

Khi nhà vua lên tiếng hỏi như vậy, nữ ngạ quỉ đã thốt lên năm đoạn kệ kể lại sự thể ngay từ đầu cho nhà vua nghe.

13.  (14). Tại thành Kimbila có một thiện nam kia, một thiện nam có đức tin mạnh mẽ; ta là vợ của thiện nam này, nhưng ta lại không có đức hạnh tốt và lại ngoại tình.

14.  (15) Chồng ta đã nói với ta như thế này khi ta thông dâm như vậy. “quả thật không thích hợp cũng chẳng hay ho gì - nàng lại thông dâm chống lại ta bằng thân hay ý.’

15.  (16) Ta đã nói dối một cách trầm trọng khi ta thực hiện lời thề nói rằng, ‘em chẳng phạm tội thông dâm chống lại chàng bằng thân hay ý.

16.  (17) Nếu em phạm tội thông dâm chống lại chàng bằng thân xác hay ý thì mong rằng con chó cụt tai sẽ xé xác em.’

17.  (18) Chính do kết quả lời thề đó và do thực chất là ta đã nói dối mà trong suốt bảytrăm năm cho đến nay ta đã bị con chó cụp tai đó xé xác.”

13. [159] Về điểm này ngay tại thành phố Kimbila (Kimbhlāyaṃ): tại thành phố có tên như thế. Ngoại tình (aricārinī): Khi người vợ[452] đã phạm tội ngoại tình phản bội[453] lại chồng của mình, nàng được cho là phạm tội ngoại tình do phẩm hạnh của nàng như vậy.

14. Chồng em đã nói với em như vậy trong khi em phạm tội ngoại tình chống lại anh ta – đây chính là điều ta cần phải phân tích.[454] ‘Đây là điều không thích hợp v.v... cho thấy cách thức chàng đã nói. Về điểm này điều này không thích hợp (n’etaṃ channaṃ): đây là điều không thích hợp. Theo cách này (n’etaṃ paṭirūpaṃ) là các từ đồng nghĩa.[455] Theo cách này (yam): với hành vi ngoại tình ấy. Phải được coi là hành vi ngoại tình: aticarāsi = aricarasi (một dạng ngữ pháp hoán chuyển); hay nói cách khác, điều sau này là cách giải thích duy nhất, ý nghĩa duy nhất nàng đã phạm phải tội ngoại tình chống lại ta bằng cách này, tội ngoại tình của nàng vào đó, đây là điều không thích hợp cũng như không hợp lý.

15. Khủng khiếp (ghoraṃ): ghe tởm, kinh dị. Lời thề (sapathaṃ): lời thề[456]. Được thực hiện: abhāsissaṃ = abhāsiṃ ( một dạng ngữ pháp hoán chuyển)

16. Nếu như ta: sacāhaṃ = sace ahaṃ ( thay thế hai âm tiết ngắn thành một âm tiết dài). Chống lại anh: taṃ- rvaṃ (một dạng ngữ pháp hoán chuyển).

17. Về hành vi đó (tassa kammassa): về hành vi bất thiện đó, về hành vi phẩm hạnh bất thiện đó. Và do hành vi tôi đã nói dối (musāvādassa ca): và do hành vi tôi đã nói dối theo như đã đề cập đến ở trên. ‘ ta đã không phạm tội ngoại tình’. Cả hai (udhayaṃ): do kết qủa của cả hai việc. Ta đã thực hiện (anubhutaṃ) có nghĩa là ta đã tiến hành. Vì (yato): vì ta đã làm ác nghiệp đó.

Khi nàng đã nói như vậy nàng thốt lên hai đoạn kệ khen ngợi công việc nhà vua đã làm cho nàng như sau:

18.  (19) Thưa bệ hạ, và ngài đã đến đây vì thiếp đã giúp đỡ thiếp rất nhiều; thiếp đã thoát khỏi nanh vuốt con chó cụt tai. Và thiếp không còn phải chịu buồn sầu nữa, thiếp chẳng còn gì phải sợ ở bất kỳ nơi nào trên cõi đời này.

19.  (20) Tâu bệ hạ, thiếp xin cúi mình kính lễ bệ hạ, và cầu khẩn ngài bằng kiểu chào anjali: xin hãy thưởng thức khoái cảm nơi các phụ nữ phi nhân này. Tâu bệ hạ, xin hãy hưởng lạc với thiếp.’

19. Về điểm này, thưa bệ hạ (deva): nàng đang nói với nhà vua. Về con chó tai cụp: kaṇṇamuṇdassa = kaṇṇamuṇḍato (một dạng ngữ pháp hoán chuyển): đây là sở hữu cách hiểu theo công cụ cách.

Và rồi nhà vua mệt mỏi sống tại đó và khiến cho nàng biết ý định của ngài là muốn rời khỏi nơi đây. Khi nàng biết được ý định của nhà vua nữ ngạ quỉ đó, do lòng gắn bó với nhà vua quá mạnh, [160] đã thốt lên đoạn kệ bắt đầu như sau: ‘Thưa bệ hạ, thần kính lễ trước đức vua’ cầu xin nhà vua ở lại đây. Nhưng vì đã quyết một lòng rời khỏi nơi này, nhà vua đã thốt lên đoạn kệ kết luận như sau, công bố ý định của mình như sau:

20.  (21) ‘Trẫm đã thưởng ngoạn những khoái cảm[457] với những phụ nữ phi nhân này, và cũng đã tiêu khiển với nàng. Hỡi kẻ may mắn của ta, ta năn nỉ nàng, xin hãy đưa ta trở về ngay tức khắc.

Về điểm này, trẫm năn nỉ nàng: tāhaṃ = taṃ ahaṃ (thay thế hai âm tiết ngắn thành một âm tiết dài). Hỡi nàng phi nhân may mắn của trẫm. (subhage): xin hãy đưa trẫm về thành phố của ta (paṭinayāhi maṃ). điều còn lại đều đã rõ ràng.

Khi nàng thiên cung ngạ quỉ nghe thấy những gì nhà vua nói nàng không thể chịu nổi việc chia cắt giữa hai người được nữa. Với tấm lòng đau đớn và sầu khổ, thân nàng run bật lên, như thể nàng đã nài nỉ đức vua bằng nhiều cách, nàng cũng không thể nào thuyết phục nổi nhà vua ở lại. Nàng đã đưa đức vua trở lại thành phố của ngài với biết bao nhiêu châu báu có giá trị lớn. Và dẫn nhà vua lên lâu đài của ngài và sau khi nàng đã khóc lóc và than vãn, nàng đã quay trở lại nơi cư trú của nàng. Bấy giờ khi nhà vua chứng kiến điều này, trong lòng đầy xúc động ngài thực hiện phước báu bằng cách bố thí v.v... và ngài được tái sanh nơi thiên giới. Thế rồi khi Đức Phật xuất hiện trên cõi đời này, và đã quay chuyển pháp luân và đến thời gian qui định ngài đã lưu lại tại Sāvatthī. Trưởng lão Mục Kiền Liên (Mahāmoggallana) khi đang du hành một ngày nọ trên núi đã chứng kiến người phụ nữ phi nhân đó với đoàn tuỳ tùng của nàng ngài liền hỏi nàng về ác nghiệp nàng đã thực hiện. Nàng đã kể lại mọi sự cho ngài trưởng lão nghe từ lúc bắt đầu câu chuyện. Vị trưởng lão nêu vấn đề này cho Đức Phật nghe ngài đã coi vấn đề đó như là một nhu cầu nổi lên và diễn giải Phật Pháp cho đám người tụ họp lại tại đó. Chúng sanh sau khi đã nghe được vấn đề này quá xúc động đã từ bỏ[458] ác nghiệp. Thực hiện phước báu như bố thí v.v... và thoả thích trong Phật Pháp[459] và đã được tái sanh nơi thiên giới.

-ooOoo-