CHÚ GIẢI  

  CHUYỆN NGẠ QỦI

   (Petavatthu - aṭṭhakathā)

                                                               Nguyên Tác:                     PARAMATTHADĪPANĪ NĀMA

                                                               Tác giả:                              DHAMMAPĀLA
                                                   Bản Anh Ngữ:                U BA KYAW

                                                                Hiệu đính- Giải thích:  PETER MASEFIELD
                                                   Bản Việt Ngữ:             Tỳ khưu THIỆN MINH

   PL. 2551 - DL.2007

III. 6 Chú giải chuyện ngạ quỉ SERINĪ
[Serinīpetavatthuvaṇṇanā]

"Ngươi lỏa lồ và có hình dạng xấu xí.” Chuyện kể này được thuật lại khi Đạo sư còn lưu trong Khu Rừng Jeta liên quan đến Nữ Ngạ Quỉ Serini.

Người ta kể lại rằng tại Hatthinipura[185] trong vương quốc những thần dân Kurus có một gái điếm tên là Serinī. Giờ đây các tỳ khưu đã tụ tập lại từ nơi này nơi khác nhằm mục đích làm lễ phát lồ (uposatha)[186] và có một tăng đoàn các tỳ khưu đông đảo diễn ra tại nơi đó. Khi họ nhìn thấy sự kiện này chúng sanh đã sửa soạn một cuộc bố thí rất dồi dào các vật thí như thể dầu mè gạo v.v... thục tô , bơ tươi và mật ong v.v... và họ đã bắt đầu tổ chức một buổi lễ cúng dường rất lớn. Bấy giờ vào thời đó cô gái điếm đó chẳng có niềm tin lẫn tịnh tín và tâm lại bị che ẩn do bợn nhơ bủn xỉn. Mặc dù chúng sanh đã động viên nàng nói rằng, ‘Hãy tới và tỏ lòng hian hỷ đối với cuộc bố thí này!’Nàng đã tỏ rõ lòng bất tịnh tín nói rằng, ‘ Bố thí cho những tên sa môn đầu trọc đó có lợi ích gì? Tại sao tôi phải cho đi ngay cả một vật nhỏ mọn nhất cho bọn người đó? Đến thời điểm đã định nàng qua đời và tái sanh thành một nữ ngạ quỉ trong một hào rãnh ở một vùng biên cương thành phố nọ. Bấy giờ có một thiện nam nọ trong vùng Hatthinipura đã đến thành phố đó và, đứng không xa nơi đó là bao, nàng đã hiện nguyên hình nàng, lỏa lồ với thân hình chỉ còn lại có da bọc xương, và nhìn vô cùng kinh dị. Khi anh ta nhìn thấy nàng, anh ta lại hỏi với câu kệ sau:

1.      ‘Nàng loả lồ và có hình dáng kinh dị, gầy ốm với những đường gân lộ ra này nhà ngươi gầy ốm với xương sườn lộ ra, giờ đây nhà ngươi là ai mà lại đứng im tại đây?’

Nàng đã hiện nguyên hình ra cho chàng biết cũng dùng đoạn kệ này:

2.      Thưa ngài, tôi là một nữ ngạ quỉ đã phải tái sanh nơi kiếp đau khổ ở cõi Diêm Vương sau khi đã thực hiện ác nghiệp, ta đã phải đi từ đây đến cõi ngạ quỉ.’

Anh chàng lại hỏi nàng một lần nữa về nghiệp nàng đã thực hiện với đoạn kệ sau:

3.      ‘Giờ đây ác nghiệp nào nhà ngươi đã thực hiện do thân, khẩu hay ý? do kết quả của ác nghiệp đó nhà ngươi đã phải ra đi từ nơi này đến cõi ngạ quỉ?’

[202] Và giờ đây nàng đã nói cho anh ta biết nàng đã làm ác nghiệp nào và hơn nữa chàng phải làm gì để đem lại lợi ích cho nàng, với sáu đoạn kệ sau:

4.      ‘Em đã tìm kiếm những đồng tiền nơi bãi tắm công cộng; cho dù phước thí đang trong tầm tay em, nhưng em đã không kiếm đó làm nơi nương tựa cho chính mình.

5.      Bị khát bỏng cổ, em đi đến dòng sông nhưng dòng sông liền cạn kiệt hết nước; ở giữa đám lửa nóng ta đến bóng râm nhưng nó lại biến thành nóng như thiêu như đốt dưới sức nóng mặt trời.

6.      Và một ngọn gió giống như lửa thổi trên em, đốt cháy em, thưa ngài nhưng em lại đáng bị như vậy và nỗi đau khổ kinh khủng hơn thế nữa.

7.      Khi ngài tiến lại gần Hatthinpura nhà ngươi phải nói với mẹ ta, “Ta đã nhìn thấy con gái của bà phải tái sanh nơi kiếp đau khổ nơi cõi Diêm Vương, sau khi đã làm ác nghiệp, nàng đã phải đi từ đây tới cõi ngạ quỉ.

8.      Ở đây có điều được để dành nhưng ta không được phép công bố – có một khoản tiền đó bốn trăm ngàn đồng dấu phía dưới chiếc giường.

9.      Từ món tiền này bà nên thực hiện bố thí dùm em. Mong rằng điều đó sẽ đem lại sanh mệnh cho em và khi bà thực hiện bố thí thì bà phải hồi hướng phước thí đó cho em – thế rồi em sẽ trở nên hạnh phúc và được nhận dồi dào những gì mình ước ao.

4. Về điểm này Tại những điểm tắm công cộng (anāvajenu titthesu): tại những điểm tắm công cộng như sông và hồ bơi v.v... không có ai kiểm soát cả.[187] Tại những nơi có nhiều người đến tắm rửa thân mình như vậy. Em đến kiếm những món tiền nhỏ tại đó. (vicini addhamāsakaṃ): do thèm khát chế ngự em đã tìm kiếm, dầu chỉ là những đồng tiền[188] nhỏ mọn nhất nghĩ rằng, ‘Tại nơi đây có lẽ em có thể kiếm được những gì người ta để quên tại đó.’ Hay nói cách khác tại những chỗ tắm công cộng đó (anāvajesu titthesu nơi các sa môn và các thầy bà la môn lui tới. – những chỗ “tắm đó” không có ai kiểm soát bất kỳ ai tới đó và cũng là nơi tạo phương tiện tinh luyện phẩm hạnh và các khuynh hướng cho chúng sanh. Ta tìm kiếm những đồng tiền nhỏ (vicini addhamāsakaṃ): với tâm đã bị những bợn nhơ ích kỷ xâm chiếm và chẳng bố thí cho ai cả. Ta đặc biệt tìm kiếm ngay cả những đồng tiền nhỏ và không tạo được bất kỳ công đức nào. Vì lý do đó nàng nói rằng, ‘Cho dù cúng dường nằm trong tầm tay, song ta không tạo ra được bất kỳ phước báu nào cho chính mình.’

5. Bị khát cháy cổ: chịu khát. Trống rỗng (rittakā): cho dù con sông đang chảy xiết tràn bờ đến nỗi những con quạ đậu trên bờ sông có thể uống nươc thoải mái, đã trở nên cạn kiệt và chẳng còn chút nước nào nữa, đã biến thành toàn là cát, do ác nghiệp ta đã làm. [203] Ngay giữa sức nóng gay gắt (uphesu): vào thời điểm trời nóng gay gắt. Đã bị sức nóng mặt trời thiêu đốt (ātapo parivattati): một chỗ bóng râm, khi ta tiến lại, liền trở thành cháy bỏng do mặt trời thiêu đốt.

6. Giống như lửa (aggivaṇṇo): giống như lửa ngọn đuốc. Vì lý do đó có lời nói rằng, ‘ khi đốt cháy tôi lửa thổi vào người tôi”. ‘Nhưng thưa ngài, ta đáng phải chịu điều đó (etañ ca bhante arahāmi): nàng nói với thiện nam ấy một cách cung kính với cách xưng hô ‘thưa ngài’. Nhưng thưa ngài, tôi đáng phải chịu nỗi khổ sở đói khát v.v... nói trên và nhiều nỗi khổ sở ghê gớm hơn, nghiêm khắc hơn thế nhiều, do tôi đã làm ác nghiệp – đó là ý nghĩa.

7. Ngài có thể nói: vajjesi = vadeyyāsi ( một dạng ngữ pháp hoán chuyển).

8. Ở đây điều được dành cho tôi nhưng lại không được công bố (ettha nikkhittaṃ anakkhātaṃ): mức độ những gì dành cho tôi lại không được nói tới. Thế rồi nàng nói rằng, ‘Có chừng bốn trăm ngàn đồng tiền vàng dưới gầm giường, muốn chỉ rõ số tiền và nơi cất giấu số tiền đó. Về điểm này chiếc giường (pallaṅkassa): chiếc giường nàng đã nằm trước đó.

9. Từ đây (tato): lấy một phần từ khoản tài sản được cất dấu và bố thí nhân danh tôi. Của nàng (tassa): mẹ của nàng.

Khi nữ ngạ quỉ đã nói như vậy thiện nam đồng ý với những gì nàng nói. Chàng hoàn tất công việc tại đó và đi đến thành Hatthinipura và thuật lại vấn đề cho mẹ của nàng, làm rõ vấn đề này các vị Kiết Tập Tam Tạng đã nói như sau:

10.  “Tốt lắm”, chàng đồng ý và đi tới Hatthinipura (và nói), “Tôi đã nhìn thấy con gái của bà đã phải chịu kiếp đau khổ nơi cõi Diêm Vương, sau khi đã thực hiện ác nghiệp. Nàng đã đi ra từ cõi này đến cõi ngạ quỉ.

11.  Nàng đã thúc đẩy tôi vào lúc đó, nói rằng, ‘Chàng phải nói với mẹ ta rằng. “Tôi (chàng) đã nhìn thấy con gái bà đang phải chịu cảnh khốn khổ nơi cõi Diêm Vương. Sau khi đã làm ác nghiệp, nàng đã phải đi từ cõi này tới cõi ngạ quỉ.

12.  Tại đó có điều còn giấu không được ta tiết lộ “ – có độ bốn trăm ngàn đồng đang được giấu dưới gầm giường.

13.  [204] Từ số tiền đó mẹ ta phải thực hiện bố thí cho ta và cũng để nuôi sống mẹ ta và khi mẹ ta thực hiện bố thí thì bà phải hồi hướng thí phước đó cho ta. – rồi ta sẽ được hạnh phúc và được dồi dào những gì đang ước mơ.”

14.  Ngay sau khi mẹ thực hiện bố thí và hồi hướng phước thí cho nàng – và nữ ngạ quỉ đó được hạnh phúc và với thân hình tìm thấy được vẻ kiều diễm trông[189] vô cùng đẹp mắt.

Ta có thể dễ dàng hiểu điều này.

Khi nghe được điều này mẹ nàng đã thực hiện bố thí cho tăng đoàn các tỳ khưu và hồi hướng phước thí đó cho nàng. Được an trú trong thù thắng có cuộc sống nàng đã nhận được theo cách đó. Nàng đã tự hiện hình ra cho mẹ và giải thích nguyên nhân mẹ nàng đã thuật lại cho các tỳ khưu và các ngài lại nêu vấn đề cho Đức Phật. Đức Thế Tôn coi đó như là nhu cầu cần thiết nổi lên và diễn giải Phật Pháp cho nhóm người tụ tập lại ở đó. Việc thuyết pháp này đem lại lợi ích cho những người đó.

-ooOoo-