6. NHỮNG QUAN ĐIỂM (3)

Trong Kinh Phật thứ sáu: tất cả đều tương tự như những gì đã được khẳng định ở trên.

Tập  Phật Tự Thuyết này (imaṃ udānaṃ): tuy nhiên, về vấn đề này, ta cần phân tích ý nghĩa là chính Ðức Phật đã khiến khởi sanh Phật Tự Thuyết này để làm rõ tiến trình vượt khỏi vòng luân hồi, và sự thất bại khi ta bắt đầu vượt qua vòng luân hồi đó, tương ứng với những người nào cho rằng các hành thực sự hiện hữu sau khi đã tránh xa khỏi vừa khi nhận ra sai phạm nơi tà kiến. Ái dục và  ngã mạn, và về phía người nào không cho rằng các hành thực tế tồn tại lại gắn kết với điều sai trái liên quan đến mối nguy hiểm tiềm tàng trong đó không được ngài làm rõ. [346] Về điểm này:

Sanh loại này, nhất quyết cho rằng, “Ta chính là tạo hóa”(ahaṅkārapasutāyaṃ pajā): sanh loại này, nhóm người này đã gắn kết với điều sai trái, đã nhất quyết, đã công bố, “Ta chính là tạo hóa” được cho là quan điểm (liên quan đến khái niệm) “ngã là tạo hóa” như đã đề cập đến như vậy, tức là. “Ngã và thế gian tự tạo thành”, (có nghĩa là, nhất quyết) với quan điểm được tiến hành theo cách đó. Gắn kết với quan điểm “tha nhân là tạo hoá” (paraṃkārūpasaṃhitā): họ“gắn kết với” quan điểm “tha nhân là tạo hoá” vì họ hoàn toàn dựa trên quan niệm “tha nhân là tạo hoá” được tiến triển như thế đó, tức là “người nào khác, một số người nào đó như Isvara chẳng hạn, đã sáng tạo ra đủ mọi thứ.”, (ý muốn nói ở đây là) gắn chặt với[1] quan điểm đó. Một số quan điểm không hoàn toàn được công nhận (etad eke ’ ābbhaññiṃsu [2]”. cặp quan điểm này một số vị sa môn bà la môn, là những người đã nhận ra sai lầm đó lại không đồng ý. Bằng cách nào vậy? Ðối với trường hợp chủ trương “ngã là tạo hoá” thì tự động[3] chỉ dành cho chúng sanh tạo ra những gì họ ưa thích, còn những gì họ không ưa thích thì họ chẳng hề muốn tạo ra, vì chẳng ai lại muốn tạo ra đau khổ cho chính mình cả. Ấy vậy luôn luôn xuất hiện những điều không được ưa thích chút nào, thế nên không hề có  trường hợp lấy “ngã làm tạo hóa.” Hơn thế nữa, nếu giả dụ như “tha nhân làm tạo hoá[4]” có liên quan đến một Isvara[5] làm nhân duyên thì cùng một Isvara đó lại có thể hành động vì lợi ích cho chính mình và vì lợi ích của người khác, trong trường hợp người đó nhằm đem lại lợi ích cho chính mình[6] thì người đó chẳng dư sót bất kỳ nhiệm vụ nào, do thực tế là người đó có thể diệt trừ bất kỳ điều gì là tuyệt vời[7]; hay nói cách khác nếu vì lợi ích của người khác thì chỉ một mình hạnh phúc và sung sướng có thể là kết quả cho hết mọi người hơn là thiểu hạnh phúc và đau khổ là kết quả đem lại. Chính vì thế (khái niệm lấy) “tha nhân làm tạo hóa” dưới dạng một Isvara nào đó không[8] được chứng đắc[9], và nếu như chỉ có một nhân duyên[10] thường xuyên, và diệt trừ hết mọi nguyên nhân khác được coi như là một nhân vật Isvara, thì điều này diễn ra sẽ chẳng có thể nổi lên bất kỳ một nghiệp chướng nào cả, vì toàn bộ[11] đều có khuynh hướng diễn ra chung với nhau do đặc tính  tương tục tính của nhân duyên mà ra.[12] Ðang khi đó ta cũng cần có một số hỗ trợ tương tác với nhau, thế nên điều đó cũng chính là nguyên nhân[13] vậy; chính vì thế điểm nào ta yêu cầu một nhân vật Isvarra là có khả năng kém hơn là nhân vật toàn hảo chăng? và chính vì khái niệm “tha nhân làm tạo hóa” lại liên quan đến một Isvarra làm nhân duyên không được chứng đắc chính vì thế cũng tương tự[14] như vậy điều này cũng không được chứng đắc liên quan đến Prajāpati, Puruṣa. Prakṛti. Brahmā hay Time v.v… làm nhân duyên[15], do thực chất là rất có thể họ sẽ bỏ qua những điều tột đỉnh nữa và do có liên quan đến thất bại không thể vượt qua những thiếu xót đã đề cập đến ở trên. Chính vì lý do đó có lời nói rằng,“một nhân vật này đã không được công nhận hoàn toàn,” hơn thế nữa, những người nào, cho dù không đồng ý với những quan niệm nói trên là lấy “ngã làm tạo hóa” và lấy “tha nhân làm tạo hóa”, (tuy nhiên) lại công bố rằng ngã và thế gian khởi sanh một cách ngẫu nhiên, thì cũng không nhận ra điều đó giống như một mũi tên – những người nào tự nhận theo học thuyết (ngã và thế gian) khởi sanh một cách tình cờ, đang khi không biết[16] rõ thực chất vạn vật liên quan đến việc thất bại đang khi vượt qua[17] những gắn kết với những sai lầm đó, cũng không cho là quan điểm được liên tới, là một mũi tên hiểu theo nghĩa xuyên qua[18] do nó khiến nơi này nơi khác khởi sanh đau khổ.

Ðối với những ai trước đó đã coi là mũi tên (etañ ca sallaṃ paṭigacca [19]passato): [347] ngược lại người nào[20] đã[21] bắt đầu thiền minh sát và nhận ra được ngũ thủ uẩn upādāna là vô thường, khổ và vô ngã, cũng đã nhập thiền trước đó rất sớm lại còn đem tuệ vào thiền minh sát, ba quan điểm[22] trên được viện tới và toàn bộ việc gắn kết với những gì là sai quấy cũng như ngũ thủ uẩn upādāna dưới dạng hỗ trợ cho những điểm này, trở thành mũi tên do có liên quan đến khó khăn trong việc rút lui; vì người nào chủ trương “ta tác thành”, thì ngay vào sát na thánh đạo, tuyệt đối không dành cho người đó, và chính vì người đó đã trở thành tạo hóa cho chính mình lại không hiện hữu chính mình với mình, chính vì thế quan niệm “tha nhân tác thành” không dành cho người đó;  hơn thế nữa toàn bộ vấn đề được coi như là vô thường, duy nhất chỉ người nào có bản chất y tương sinh. Như vậy ta không thấy xuất hiện trong từng trường hợp một tà kiến và ngã mạn về phía người nào làm rõ được thánh nghiệp, và theo cách này[23] ta thấy xuất hiện một cách vượt qua toàn hảo khỏi vòng luân hồi khi ta vừa đạt đến bậc A-la-hán; tiếp theo sau đó ngài thốt ra đoạn kệ bắt đầu như sau “được thành tựu đầy đủ tính ngã mạn” để làm rõ thực chất là bất kỳ người nào gắn bó với tà kiến được đạt đến thì không thể nào có thể ngước đầu ra khỏi vòng luân hồi được. Về điểm này:

Sanh loại này được thành tựu với kiêu mạn (’upetā ayaṃ pajā): được thành tựu, được đầy đủ, kiêu mạn, tự mãn, mang tính chất[24] suy đoán liên quan đến những tư tầm được hình thành trước đó như “quan điểm của ta tuyệt vời nhất”; luận thuyết của ta tuyệt vời nhất”, chính sanh loại này, nhóm (bộ phận) chúng sanh này, được coi như là toàn bộ những người đạt đến tà kiến, gắn kết với ngã mạn, bị kiêu mạn trói buộc lại (mānaganthā mānavinibaddhā): chỉ có điều này, liên kết với ngã mạn đó diễn ra liên tục. (sanh loại này) bị trói buộc bằng ngã mạn, do thực chất là liên tục tính của họ luôn bị kết chặt[25] lại và trói buộc theo kiểu họ không thể từ bỏ quan điểm đó được. Vì do cuộc cãi vã mang tính lý luận liên quan đến quan điểm, thế nên sanh loại này không thể vượt khỏi vòng luân hồi. (diṭṭhīsu sārambhakathā saṃsāraṃ ’ ātivattati): do cuộc trò chuyện mang tính tranh luận, là câu chuyện mang tính gây cấn, trong đó có liên quan đến quan điểm của người khác do việc gắn chặt với chính quan điểm của mình bằng cách tự tâng bốc mình và làm mất uy tín người khác[26] (nhấn mạnh rằng) chỉ có điều này là đúng đắn nhất, toàn bộ những gì còn lại đều phù phiếm cả, do việc đoạn tận vô minh và ái dục dẫn đến vòng luân hồi[27] đã bị triệt hạ thế nên không thể thoát ra khỏi vòng luân hồi được.  Ý muốn nói ở đây là sanh loại  này sẽ không thể vượt khỏi vòng luân hồi đó.

Việc diễn giải Kinh Phật thứ sáu kết thúc tại đây.