6. DIỆT TRỪ ÁI DỤC.

Trong Kinh Phật thứ sáu: Aññātakoṇḍañña (Aññātakoṇḍañño [1]): Về việc này,“ Koṇḍañña” là một tên được truyền đạt cho chúng ta biết chính gia tộc của vị Trưởng lão này; nhưng chúng ta chỉ biết trưởng lão trong giáo lý của Ðức Phật  với tên gọi là “Aññātakoṇḍañña”[2] nhờ [lời tuyên bố gồm có một ][3] Phật Tự Thuyết do chính Ðức Phật công bố, tức là “quả thực Koṇḍañña [4] đã thực sự hiểu được điều này(aññāsi)” (Vin i 12; S v 424), trong đó trước tiên chính ngài là một trong số các đồ đệ đã thấu triệt thánh đạo. Giải thoát bằng cách đoạn tận hoàn toàn ái dục (taṇhāsaṅkhayavimuttiṃ): “triệt phá ái dục hoàn toàn” có nghĩa là níp bàn, vì chính tại nơi đó ái dục bị triệt phá hoàn toàn, được diệt trừ toàn diện. (chính vì thế ý nghĩa từ kép taṇhāsaṅkhayavimutti) chính là “việc giải thoát khỏi điều ta gọi là diệt trừ hoàn toàn ái dục”; hay nói cách khác “việc triệt phá hoàn toàn ái dục (có nghĩa là) thánh đạo vậy, vì chính nhờ phương tiện này ta diệt trừ và đoạn tận hoàn toàn ái dục, (ý nghĩa của từ kép taṇhāsaṅkhayavimutti (tái sanh sau đó) chính là “ngay khi chứng đắc thánh quả A-la-hán”, vì việc giải thoát đó bao gồm thánh quả thánh đạo đó, hay tạo thành tột đỉnh chứng đắc nơi thánh đạo vậy. Chính vì điều này mà ngài đã ngồi quán xét lại vấn đề, vì vị trưởng lão này thường xuyên nhập thiền quả; chính vì thế ngài cũng làm được như vậy trong trường hợp này nữa.

Thẩm định lại vấn đề này (etam atthaṃ viditvā): thẩm định lại việc quán xét lại tột đỉnh thánh quả này[5] về phía vị trưởng lão Aññātakoṇḍañña, đã khởi sanh Phật Tự Thuyết này để làm rõ vấn đề này. Về điểm này.

Ðối với người nào thiếu căn (gốc rễ), thiếu cơ sở (yassa mūlaṃ chamā ’ atthi): đối với bậc thánh nhân không có vô minh tạo thành gốc rễ cây hiện hữu (tách biệt), và[6] do thiếu nền tảng, thiếu mảnh đất, được coi như không khéo tác ý đến các phiền não và các pháp cái[7] tạo ra nhân duyên nguồn gốc chính vô minh đó, chính do vô minh đó đã bị nhổ hoàn toàn tận gốc rễ bằng thánh đạo tột đỉnh. Không xuất hiện cây leo, chính vì thế mà chẳng có lá (paṇṇā ’ atthi kuto latā): mối liên quan các từ ở đây là “chẳng có cây leo, thế nên cũng chẳng có lá”[8] có nghĩa là chẳng có ‘cây ’ coi như là lá và cành cây nữa v.v…điều đó đã chấp nhận có sự hiện hữu những loại mạn và quá mạn v.v…[9]chính do đó các lá cây tự cao tự đại và dễ duôi,[10] giả dối và phụ bạc v.v…xuất hiện; hay nói cách khác, người ta cho rằng, paṇṇā ’ atthi kuto latā  (không có lá cây, nên cây đâu mà cây leo) coi điều này mang ý nghĩa là, ngay khi cành non đâm chồi mọc lên[11] tức khắc lá cây phải xuất hiện[12] trước tiên, sau đó là các ‘cây ’ mới xuất hiện nơi cành và chồi non của cây. [372] Về điểm này: liên quan đến thánh đạo sau khi đã được tu luyện kỹ càng, đối với người nào được coi như là vô căn do vô minh,[13] còn đối với cây (có hiện hữu riêng biệt) mà đã mọc lên cách khác đã không phải là cách tu luyện thánh đạo, điều đó cũng không tạo được nguồn gốc[14], như thể các phiền não v.v…và về vấn đề này, bằng cách gộp lại từ “căn” thì trong đó cũng gộp luôn từ “nghiệp chướng” đem lại hạt giống; liên quan đến việc đó là nguyên nhân của hạt giống.[15] Tuy nhiên điều này cũng nên hiểu là[16] đây là điều duy nhất được gộp lại mà thôi (trong trường hợp này) chính việc thiếu vắng hạt giống đó[17] cũng chỉ là điều được gộp lại mà thôi và giả dụ như không có sự hiện hữu hạt giống nghiệp chướng này, thì mầm tâm thức cũng có thể được qui cho việc thiếu vắng này, cành lá và nhánh cây v.v…bao gồm danh, sắc và lục căn v.v…[18] cũng không xuất hiện, vì lý do đó có lời nói rằng: “đối với cây nào không có rễ, không có đất, thì không có cây leo, thử hỏi lá từ đâu mà có?” Người cương quyết thoát khỏi mọi hệ phược(taṃ dhīraṃ bandhanā muttaṃ): đó là người cương quyết liên quan đến việc hắn bị ma vương chinh phục bằng cách áp dụng tứ chánh cần một cách tinh tấn, chỉ bằng cách như vậy, người đó được giải thoát khỏi mọi hệ phược phiền não và những tích tụ phiền não đó. Người đó thật đáng bị chê trách (ko ninditum arahati): về điểm này từ taṃ (không dịch) chỉ là một tiểu từ mà thôi. Tuy nhiên, người nào thuộc dòng giống thông minh, thật đáng bị khiển trách, bị mắng, người đó có được các ân đức tối thượng như hạng người có giới v.v… người đó hoàn toàn đoạn tận được hết các phiền não, như vậy, làm sao lại có thể xuất hiện những gì phải khiển trách? Các Chư thiên cũng phải khen ngợi ngài (devā pi naṃ pasaṃsanti): ngược lại các chư thiên như Sakka v.v…được biết đến có hiểu biết được ở đâu các ân đức tốt được phân biệt và cho dù có bao gồm cả từ api (cũng) ngay cả các chúng sanh như các vị thánh hiền trong đó có các ksatriyas vv….[19] và còn nhiều hơn[20] thế nữa. Cả vị Phạm Thiên cũng ca ngợi ngài nữa. (Brahmunā pi pasaṃsito): ngay cả ngài Phạm Thiên cũng khen ngợi và hết lòng tán dương ngài, cũng như các vị khác nữa như bà la môn, long vương, dạ xoa và càn thác bà v.v…

Việc diễn giải Kinh Phật thứ sáu kết thúc tại đây.