10. Cūḷapanthaka.

Trong Kinh Phật thứ mười: Cūḷapanthaka (cuḷapanthako): do ngài có được danh hiệu này vào thời còn nhỏ, do thực chất ngài là em trai Trưởng lão Mahāpanthaka[1] và cũng do thực tế nữa là mẹ ngài đã hạ sanh ngài ngay trên đường đi[2] (panthe) ngay cả sau này[3], người ta vẫn biết đến trưởng lão (Mahāpanthaka) với tên gọi là “Cūḷapanthaka”, do ngài chứng đắc rất nhiều ân đức trổi vượt, hơn nữa vì ngài còn thông thạo sáu phép thần thông, nơi ngài khả năng đạt thông[4] là điều nổi bật hơn cả, ngài là thành viên trong số tám mươi đại đệ tử, đã được chính Ðức Phật xếp vào địa vị tối thượng do ngài chiếm lãnh đến hai địa vị như vậy, tức là. “Hỡi các vị Tỳ khưu, trưởng lão này quả là tối thượng trong các thinh văn đệ tử của ta, là những người đã tạo ra được ý hóa thân,[5] có nghĩa là thân của chính Cūḷapanthaka (cũng như) của những người hiền triết bằng cách trở về lại với tâm của mình.[6] Ðó chính là Cūḷapanthaka” (Tăng Chi Bộ Kinh (A) i 24). [320] Một ngày kia, sau khi đã chứng đắc được biết bao nhiêu thiền chứng[7] trong thời gian ban ngày trong lúc ngài hành thiền tại trú xứ vừa lúc quay trở về thiền viện sau cuộc du hành khất thực sau bữa ăn trưa. Thế rồi, nhân cơ hội đặc biệt nọ vào buổi tối, đang lúc các cận sự nam đang muốn đến nghe diễn giải Phật Pháp, ngài vào bên trong thiền viện, trong khi đó, nhận ra rằng chưa phải lúc để phục dịch Ðức Phật , vì Ngài vẫn còn ngồi thiền tại hương phòng, trong tư thế kiết già, vì lý do đó có lời nói rằng, “ Và vào cơ hội đó, truởng lão Cūḷapanthaka đang ngồi thiền cách Ðức Phật không xa, chân trong tư thế kiết già, thân mình thẳng đứng, trong tư thế đó ngài đã chánh niệm nhằm để được xuất hiện trước Ðức Phật”. Chính vì sau khi ngài đã chứng đắc thiền chứng đó, ngài đã ấn định giới hạn thời gian cho chính mình, ngay tại thời đểm đó, thế nên ngài đã tự ngồi thiền như vậy.

Thẩm định lại vấn đề này (etam atthaṃ viditvā): biết rõ vấn đề này được cho là pháp được định hướng đúng đắn về cả thân lẫn tâm nơi trưởng lão Cūḷapanthaka. Tập Phật Tự Thuyết này (imaṃ udānaṃ): đã khởi sanh Phật Tự Thuyết này nhằm giải thích việc xuất hiện thiền chứng đặc biệt vào những dịp như vậy,  sau khi đã đạt hữu dư níp bàn bằng cách không còn chấp thủ là điểm tột đỉnh, đối với vị Tỳ khưu đó, cũng như đối với bất kỳ người nào khác có thân thanh tịnh, đối với người đó chánh niệm sẽ xuất hiện trong bất kỳ oai nghi thân nào khi họ đang nhập thiền định. Về điểm này. Với thân không dao động (ṭhitena kāyena): toàn bộ thân ngài luôn kiên định[8] do không bị quấy nhiễu, ta coi pháp đó là không bị dao động[9]-  nói ngắn gọn, với thân sinh đông[10] hoạt bát, kiên định tuyệt đối bằng cách diệt trừ, bằng cách không thực hiện, không bị thu thúc liên quan với thân; cũng giống vậy đối với ngũ môn, thân cũng được kiên định một cách thích hợp bằng cách tạo ảnh hưởng nơi pháp không theo đuổi[11] những gì xuất hiện nơi nhãn căn v.v…; và với  thân[12] kiên định bằng cách không bị kiềm chế do chân tay v.v…không thể ở yên[13] do bản chất kiên định được chân tay của ngài.[14]mang lại - theo cách thức này, ta làm rõ được việc thanh tịnh hoàn hảo giới đức [15] (giới = morality) của ngài. Với tâm kiên định (ṭhitena cetasā) : bằng cách làm rõ toàn bộ tính chất kiên định tâm của ngài[16], ngài giải thích làm rõ chứng đắc an chỉ định của ngài, chính vì vậy nhập định cũng còn được gọi là “tâm kiên định”. Chính vì thế, do trạng thái nhất tâm cảnh tính bằng chỉ tịnh, hoặc giả chỉ bằng thiền minh sát, mà chánh niệm được đề cập đến bằng các từ tâm kiên định thông qua cách tiếp cận với pháp vô tướng[17] làm đối tượng; nhưng không thể làm khác được; và để làm rõ việc làm kiên định này, tạo ra được pháp thân và tâm như đã nói ở trên quả thật là điều mơ ước trong mọi sát na, có liên quan đến mọi oai nghi thân, ngài cho biết “Cho dù trong oai nghi đứng, ngồi, hay nằm”[18] [321] Về điểm này:

Từ  vā (hay là) ở đây có ý nghĩa bất định, chính vì lý do đó trong trường hợp này ta nên hiểu, cũng phải kể thêm hành động đi lên đi xuống, hiểu theo nghĩa được làm rõ đó chính là “Cho dù ngài đang đứng, hay đang ngồi hoặc đang nằm hay ở bất kỳ một oai nghi nào.” Hỡi vị Tỳ khưu, hãy chánh niệm kiên định (etaṃ satiṃ bhikkhu adhiṭṭhahāno): Hỡi vị Tỳ khưu, xuất phát từ ngay từ điểm khởi đầu, một người có phẩm hạnh thanh tịnh, đang khi giải thoát thân và tâm khỏi những hành động tâm nóng nẩy cả về thân lẫn tâm qua việc chế ngự các trì trệ[19] cả nơi thân và tâm bằng cách chánh niệm, từ đó ngài đã chứng đắc được, (chánh niệm như vậy) có nền tảng[20] là niềm hạnh phúc tột đỉnh, là vô tàm khiến tâm trở nên nhẹ nhàng, dễ uốn nắn và thích hợp với công việc[21] thì thân cũng nhẹ nhàng[22] và tâm tạo ra, và rồi thông qua việc đặt tâm đúng nơi, thu thúc chính tâm đó, ngài chứng đắc đầy đủ đề mục thiền đó và tạo cho chính tâm đó đạt tới tột đỉnh – ý nghĩa muốn nói đến ở đây là vị Tỳ khưu đó, sau khi đã thanh tịnh giới của mình (giới) ngay tại điểm khởi xuất, hãy quyết tâm theo đuổi chánh niệm, nhằm đem lại lợi ích to lớn[23] ngay từ lúc đầu, vào giai đoạn giữa và tiến tới tột đỉnh trong việc tu luyện đề mục thiền[24] của ngài, hãy cương quyết (adhiṭṭhahanto, một dạng ngữ pháp khác) (chánh niệm đó) ngay tại sát na này và sát na nọ[25] cho đến khi đạt đến thiền chứng phân định rõ ràng. Phải đạt được biện phân liên tục (labetha pubbāpariyaṃ visesaṃ): đang khi tăng thêm, xúc tiến, tạo phát triển[26] rộng khắp đề mục thiền ngay mỗi giai đoạn cao hơn với tâm luôn an trụ chánh niệm là điều cần thiết, ngài phải đạt được (labheyya, một dạng ngữ pháp khác) phân biện, chấp nhận cách phân loại ngày càng rộng ra[27] là điều cả người hiện tại lẫn người kế tục[28] đều có thể đạt đến được, điều này diễn ra ở những giai đoạn trước và tiếp theo sau đó. Về điểm này, “phân biện liên tục” lại có hai loại -  thông qua chỉ tịnh và[29] thiền minh sát. Ðối với hai loại phân biện này, những gì qua chỉ tịnh mở rộng, kể từ lúc khởi sanh hình tướng (nimitta), cho tới pháp thuần thục trong đó có liên quan đến phi tưởng phi phi tưởng xứ -  tới một mức độ như vậy sẽ xuất hiện phân biện trong việc nhập thiền và đó chính là phân biện liên tục; ngược lại những phân biện nào có được bằng cách thiền minh sát cũng phát triển ra, kể từ lúc quán đối tượng thân đối với những ai gắn kết bằng cách mở ra với sắc pháp cho đến khi quán đối tượng tâm[30] và những gì còn lại cho tới khi chứng đắc A-la-hán được thành tựu. Với mức độ như vậy chắc chắn sẽ diễn ra phân biện khi nhập thiền là một trong số những phân biện đó. Và đây cũng chính[31] là điều được ám chỉ trong trường hợp này. Sau khi đã có được phân biện liên tục (laddhāna pubbāpariyaṃ visesaṃ): sau khi đã đạt được (babhitvā, là một dạng ngữ pháp khác) phân biện liên tục[32], lại là chứng đắc ba la mật cao thượng và A-la-hán vậy. Ngài nên tiến tới điều vượt quá tầm nhìn vua tử thần (adassanaṃ Maccurājassa gacche): ngài nên tiến tới (gaccheyy. là dạng ngữ pháp khác) điều vượt quá được tầm nhìn vượt quá khỏi hành xứ, liên quan đến pháp vượt quá tam hữu đã tạo ra quy luật tử đó, ta gọi là vua tử thần do nó vượt thắng được mọi chúng sanh, liên quan đến việc tử thần có thắng vượt được toàn bộ chúng sanh bằng cách gián đoạn mạng quyền[33] vậy.

Những điều gì không được khẳng định liên quan đến chương này giống hệt như cách đã được đưa ra bàn thảo ở trên.

Việc diễn giải Kinh Phật thứ mười đến đây là kết thúc.

Và cũng là điểm kết thúc diễn giải toàn bộ[34] chương về Soṇa vậy.