3. CHẤP THỦ (1)

Trong Kinh Phật thứ ba: đối với dục lạc (kāmesu): đối với những dục có xứ làm đối tượng. Vượt quá giới hạn (ativelaṃ): vượt qua mọi giới hạn (velaṃ atikkamitvā). Chấp thủ (sattā): chấp thủ bằng cách tự gắn bó với tham dục – có nghĩa là bám lấy, dính vào (các tham dục đó) – sau khi đuổi[1] theo  hương vị ngọt ngào đơn độc một mình, sau khi không nhận ra mối nguy hiểm cận kề, ngay cả khi đã biết mối nguy hiểm vẫn còn tồn tại (trong đó), liên quan đến việc sung mãn về phía họ bằng cách tác ý không đúng cách. Bị tham đắm (rattā) với, say mê, mê mẫn [2] do khao khát mong mỏi và ái dục làm cho biến đổi tâm[3], giống như một tấm vải bị biến màu do kết quả trải qua quá trình nhuộm sấy. Khao khát, thèm muốn (giddhā): khao khát bằng cách ước muốn[4] mà chính bản chất của việc đó là chờ đợi mong mỏi[5] những sự việc như vậy chiếm đoạt bằng cách mong muốn theo sau đó (gedhaṃ) cùng những sự việc như vậy, đang bị cuốn hút vào ái dục giống như vậy (dehaṃ). Gắn chặt với (gadhitā [6]): phải lệ thuộc vào[7] liên quan đến một thực chất là đối với họ quả là điều cực kỳ khó khăn để có thể giái thoát được những gì hầu như đã cột chặt lại với họ (ganthitā)[8]. Phải kinh ngạc do (mucchitā): [365] thâm nhập vào tình trạng u tối,[9] si mê (trong đó có sự liên quan tích cực đến ái dục), giống như đối với những hạng người đã một lần tái sanh, bằng con đường phiền não, như những người tưởng pháp một cách sai lầm[10], hay những người không có lấy bất kỳ điều gì khác làm đối tượng tham thiền. Bị cuốn hút vào (ajjhopannā): kiên định trải qua với những dục lạc như vậy bằng cách tóm gọn chúng, coi chúng như thể không ai khác[11] có thể chia sẻ được với họ. Sau khi đã thỏa thích hoàn toàn (sammattakajātā): sau khi đã hoàn toàn say đắm trong cảnh dục lạc đó (sammattā = suṭṭhu mattā [12], thay thế hai âm tiết ngắn thành một âm tiết dài dưới một dạng ngữ pháp khác), là do kết quả những cảm giác cực nhỏ xuất phát (từ những ái dục từ đó mà ra) đang khi lại tỏ ra nuông chiều trong việc thúc đẩy vào những dục lạc[13]. Sammodakajātā[14] (do bị cảm khoái tràn ngập) cũng là cách giải thích, ý nghĩa ở đây jātasammodanā[15] (một dạng ngữ pháp khác) trở nên vô cùng thích thú[16] (trong đó); ngài nói bằng toàn bộ những từ này duy chỉ do một thực chất duy nhất đó là họ đã trở thành nạn nhân của ái dục[17] vậy; và liên quan đến vấn đề này, tiếp theo sau lần đầu tiên nói về “dục lạc”, thành ngữ “dục lạc” lại xuất hiện trở lại với mục đích làm rõ một thực chất là những chúng sanh đó đã bị bố trí sẵn trong đó; bằng cách này, ngài làm rõ rằng các chúng sanh đó lưu lại vào thời điểm đó giống như những người được trang bị với những khuynh hướng dục lạc có liên quan đến toàn bộ bốn oai nghi thân.

Vì trong trường hợp đó[18] toàn bộ những người nào là thần dân thành Sāvatthi, ngoại trừ những vị là thánh đệ tử, đã tổ chức một lễ hội và đã dọn sẵn một vùng để uống rượu chè chén say sưa[19] phù hợp với những phương tiện họ có được, lại đang nuông chiều thân uống đầy bụng với tham dục, ăn uống, linh đình, tiêu khiển chìm đắm trong dục lạc vừa công khai lẫn bí mật, (và) thoả mãn dục lạc tối đa. Khi họ đang du hành trong thành Sāvatthi khất thực, các vị Tỳ khưu đã nhìn thấy những người đó tại chỗ này chỗ kia đang hành động theo kiểu đó, họ nhất quyết theo đuổi tham dục, sau khi đã chính thức tổ chức lễ hội; và tin tưởng rằng họ sẽ đạt được giáo lý Phật Pháp một cách êm ả và tinh tế[20], sau khi các vị Tỳ khưu đã quay trở lại thiền viện, tiếp theo sau đó họ đã bạch cho Ðức Phật vấn đề này, vì lý do đó có lời nói rằng “giờ đây một số đông các vị Tỳ khưu…họ đã cư trú…tham dục đã nhấn chìm hoàn toàn vào những dục lạc đó”.

Thẩm định lại vấn đề này (etam atthaṃ viditvā): Thẩm định lại, dưới mọi góc độ, việc thất bại nơi chúng sanh không nhận ra được mối nguy hiểm nơi những khoái cảm liên kết với quán nhậu, nơi cơn sốt[21] to lớn, nơi những tham dục thật khủng khiếp, không kéo dài, kết quả cay đắng dưới dạng liên tiếp không gián đoạn, vô số những điều liên quan đến những thiệt hại[22] to lớn sẽ diễn ra với họ, đã khiến Phật Tự Thuyết này khởi sanh  để làm rõ mối nguy hiểm liên quan đến ái dục, cũng như nơi những phiền não đó. Về điểm này:

Gắn kết với tham dục (kāmesu sattā): bị tham đắm với, [366] bị tiêm nhiễm say sưa, chấp thủ với, bám chặt vào, liên quan tới.[23] âu yếm vô cùng, dính cột với, dục lạc là những gì thuộc xứ đối tượng[24]  nhờ tham dục lại chính là những phiền não dục. Dính chặt bằng những kiết sử dục lạc (kāmasaṅgasattā [25]): gắn chặt vào, bám riết lấy, do kết quả của chính sức mạnh đó lại chính là ái dục mà ra. Ðối với những tham dục này đã trở thành đối tượng không những chỉ bằng kiết sử tham dục nhưng còn thông qua những kiết sử tà kiến, ngã mạn, sân hận và vô minh nữa. Không nhận ra tội lỗi nơi kiết sử đó (saṃyojane vajjam apassamānā): Không nhận ra (apassantā, là dạng ngữ pháp khác), là kết quả do việc họ đã say đắm chiêm ngưỡng hương vị ngọt ngào nơi những gì có lợi cho những kiết sử đó,[26] tội lỗi, sai phạm, hiểm nguy, đã tạo thành nhân duyên đau khổ đó thuộc về vòng luân hồi v.v… và những gì phát sanh từ phiền não mà sanh ra = như thể ái dục v.v…. được gọi với tên là những kiết sử liên quan đến trạng thái họ bị xiềng xích lại, liên quan đến việc họ bị cột vào[27] nghiệp luân[28] cộng với dị thục quả luân, hay những gì hiện hữu nơi hiện tại vậy v.v… cộng với những tái sanh trong tương lai v.v…hay các chúng sanh với rất nhiều đau khổ. Chắc chắn những người nào gắn kết với kiết sử  như vậy không thể vượt qua nổi bộc lưu, bao la rộng lớn (na hi jātu saṃdo tuaàn (yojanas)aṅgasattā oghaṃ tareyyuṃ vipulaṃ mahantaṃ): những người nào gắn kết với, liên quan đến một thực chất là như vậy họ không nhận ra mối hiểm nguy tồn tại trong đó, chính những kiết sử đó lại chính là bản chất là những gì ràng buộc xiềng xích ta lại, hay nói cách khác, thông qua những xiềng xích được cho là gông cùm, đối với những pháp liên kết với tam giới tạo thành những đối tượng cho chính những xiềng xích đó không thể vào vượt qua được dục bộc lưu v.v… hay chính bộc lưu luân hồi, là điều vô cùng trải rộng, to lớn rộng rãi bao la do phạm vi trải rộng đó thuộc phạm vi đó và do đặc tính đã tồn tại từ thời điểm vô thuỷ nghĩa là họ không thể nào vượt qua nổi bộc lưu đó để đến bến bờ kia an toàn.

Việc diễn giải Kinh Phật thứ ba kết thúc tại đây.