|
CHÚ GIẢI LỊCH SỬ CHƯ PHẬT
Nguyên Tác: BUDDHAVAMSA PL. 2551 - DL. 2007 |
||
|
|
XXVI. CHÚ GIẢI ĐỨC PHẬT CỒ ĐÀM Giờ đây chúng ta tiếp đến đúng phần Chú giải Biên Niên Kư Sự Đức Phật Cồ Đàm. Về phần này: Vị Bồ Tát của chúng ta, đang thực hiện một hành vi công đức trước sự chứng kiến của hai mươi bốn Đức Phật bắt đầu có Dīpaṅkara, đă quay trở lại sau bốn A-tăng-kỳ và thêm vào đó là khoảng một trăm ngàn đại kiếp. [271] Hiện thời sau[294] Đức Phật Kassapa chẳng c̣n Đức Phật nào khác ngoại trừ đấng Chánh Đẳng Giác[295]. Như vậy vị Bồ Tát đă được công nhận trước sự hiện hữu của hai mươi tư Đức Phật bắt đầu là Đức Phật Dīpaṅkara. Và sau khi đă phối kiểm ta thấy có tám Pháp được xác quyết dưới chân đức Phật Dīpaṅkara như sau: Sự hiện hữu nhân loại, nam tính, nguyên nhân, chứng kiến một vị đạo sư, xuất gia, chứng đắc các ân đức đặc biệt, hành vi công đức, ḷng quyết tâm –khi ta phối kiểm tám Pháp nêu trên th́ khát vọng của ta đạt đến kết quả [296] “Giờ đây, ta sẽ quán xét xem những yếu tố tạo thành một Đức Phật, nơi này nơi khác xem sao”[297] Và nghĩ rằng: “Sau khi đă quán xét kỹ lưỡng, ta nhận thấy Pháp Ba la mật đầu tiên chính là “Bố Thí”[298] và sau khi đă hoàn tất những pháp nầy, ta thấy, khi thành một Đức Phật bắt đầu với Bố thí Ba la mật, ngài đă đi đến cá nhân giống như Vessantara. Và khi ngài đă có được điều đó th́ những lợi thế quyết tâm mà vị Bồ Tát[299] đă thực hiện được tán dương [300]như sau: Như vậy những ai được tṛn đủ toàn bộ những nhân tố chắc chắn được Giác Ngộ ngay cả phải trải qua một cuộc hành tŕnh trong ṿng luân hồi dài cả hàng ngàn hàng mười triệu đại kiếp. 98 Họ không xuất hiện nơi ịa ngục A Tỳ cũng chẳng xuất hiện nơi không gian giữa các cơi thế giới; họ không trở thành những sanh linh ngạ quỷ[301] bị ái dục[302] liên tục tiêu huỷ, bị đói khát hành hạ liên tiếp 99 Họ chẳng thuộc dạng những chúng sanh nhỏ nhoi nhất được khởi sanh nơi khổ cảnh. Khi họ phải tái sanh nơi cơi con người cũng không phải tái sanh nơi kiếp mù loà. 100 Họ cũng không bị khiếm thính, không bị câm hay bại liệt; họ không phải tái sanh thành phụ nữ cũng như không thuộc dạng ái nam ái nữ, hay bệnh hoạn. Những nam nhân chắc chắn bảo đảm được Giác Ngộ sẽ không thuộc những hạng người vừa nêu trên. 101 Được giải thoát khỏi những lỗi phạm đem lại hậu quả ngay tức thời; những nơi cư trú thích hợp dành cho họ đến thăm viếng[303] th́ tinh tuyền dưới mọi khía cạnh. Được hưởng hậu quả nghiệp chướng họ không đi theo tà kiến. 102 Ngay cả khi đă cư ngụ nơi cơi thiên đường họ sẽ không phải tái sanh vào trạng thái vô tưởng; chẳng tồn tại nguyên nhân tái sanh giữa các thần linh trong những cơi Tịnh Cư.[304] 103 Những người tốt, phải xuất gia, được tách khỏi hiện hữu liên tục, đi rảo khắp nơi trên thế gian này hoàn tất toàn bộ các Pháp Ba la mật cho hạnh phúc trên cơi đời này. 104 [272] Ngài đến sau khi đă đạt được những lợi ch này, xuất hiện như vậy đang khi ngài vẫn c̣n tồn tại nơi cá nhân của Vessantara, ngài lên tiếng cho rằng: “Địa cầu này, cho dù không có tâm thức, không am hiểu được hạnh phúc và đau khổ tuy nhiên vẫn rung chuyển tới bảy lần trước sức mạnh bố thí của ta.[305] 105 Và sau khi đă thực hiện những việc công đức to lớn như vậy đến nỗi làm rung chuyển trái đất này như vậy, ngài đă ĺa khỏi cơi đời[306] này sau khi đă hoàn tất tuổi thọ và được tái sanh nơi cơi Trời Đâu Suất (Tusita) Và khi vị Bồ Tát đang cư ngụ nơi cơi Trời Đâu Suất [307] liền nổi lên một sự náo động về Đức Phật[308]. V́ có Ba sự náo động đă diễn ra trên thế gian này, đó là: náo động về đại kiếp, náo động về Chuyển Luân Vương, và sự náo động về Đức Phật. Về mặt này “Sau một trăm ngàn năm xuất hiện ngày hoại kiếp”[309] điều này có nghĩa là các thần linh được biết đến với tên gọi là Lokabyūha, thuộc cơi dục giới, với đầu cạo trọc, hay để tóc rối, với bộ mặt thiểu năo, lấy tay lau vội nước mắt, mặc bộ đồ toàn màu đỏ và mặc váy hết sức lộn xộn, di chuyển lên xuống nơi thường xuyên có người lui tới và loan báo những lời sau, “Hỡi các chư huynh. Sau một ngàn năm kể từ thời điểm này đến ngày tận thế, thế gian này sẽ bị tiêu diệt. Ngay các đại dương cũng sẽ khô cạn hết nước. Và trái đất vĩ đại này kể cả ngọn núi Sineru, là vua các núi cao, cũng sẽ bị lửa thiêu rụi và bị tiêu tan hết. Ngày tận diệt thế gian sẽ kéo dài cho tới cơi Phạm Thiên. Hỡi các Chư Huynh, hăy thực hiện từ, bi, hỷ, xả. Hỡi các chư huynh, hăy chăm sóc cha mẹ ḿnh hăy kính lễ các vị cao niên trong gia tộc” điều này được gọi là Sự náo động về đại kiếp. Các vị thần linh làm thổ địa canh giữ thế gian, nghĩ rằng, “Sau một ngàn năm Đức Phật toàn tri sẽ xuất hiện trên thế gian này” các ngài đă ra đi công bố rằng, “Hỡi chư huynh, một ngàn năm sau sẽ có một Đức Phật xuất hiện trên thế gian này.” Điều này được gọi là Sự náo động về Đức Phật. Các vị thần linh nghĩ rằng, “Một trăm năm sau sẽ có một Chuyển Luân Vương sẽ xuất hiện”, các Ngài ra đi và công bố rằng, “Các chư huynh thân mến, một trăm năm sau kể từ thời điểm này một vị Chuyển Luân Vương sẽ xuất hiện.” Điều này được gọi là sự náo động về Chuyên Luân vương. Khi họ được nghe sự náo động về Đức Phật được công bố như vậy, toàn thể các vị thần linh thuộc cả mười ngàn ta bà Thế Giới đều tụ tập lại với nhau, v́ biết rằng có một chúng sanh có tên như vầy như vậy sẽ trở thành một Đức Phật, họ liền tiến lại gần ngài và hỏi ngài một vấn đề; và khi họ đang yêu cầu ngài điều đó, họ đă yêu cầu là các điềm báo[310] của Ngài đă xuất hiện. Và rồi cũng vậy toàn bộ những người từ mỗi cơi ta bà thế giới sẽ tụ tập lại nơi cơi ta bà thế giới đó cùng với Tứ Đại Thiên Vương, Sakka, Suyāma Santusita, Vasavatti và các vị đại Phạm Thiên, liền kéo nhau tới cơi Trời Đâu Suất và trước sự hiện diện của vị Bồ tát có iềm báo trước về ngài đă xuất hiện rồi từ trần[311] và họ đă khẩn nài ngài, nói rằng, “Hỡi Hiền giả, ngài đă hoàn tất mười pháp Ba la mật. Đang khi ngài hoàn tất mười pháp Ba la mật đó ngài đă không hoàn tất được bằng cách đắc thủ Sakka, Phạm Thiên và v.v... Nhưng ngài đă hoàn tất những pháp Ba la mật này để trở thành Phật Tánh ước muốn được toàn giác v́ ước muốn giúp đỡ cho bá tánh trên toàn cơi thế gian này: [273] Đây chính là thời điểm của ngài; hỡi người anh hùng vĩ đại, hăy giáng sanh trong ḷng người mẹ. Hăy giúp đỡ bá tánh cùng với các thần linh để cùng vượt qua (bộc lưu), chớ ǵ ngài Giác Ngộ Pháp bất tử.”[312] Thế rồi vị đại Chúng sanh[313] được các vị thần linh yêu cầu như vậy. nhưng ngài không đưa ra cho họ bất kỳ điều bảo đảm nào cả. Chỉ đơn giản quan sát năm điều thẩm sát vĩ đại đó theo như cách phân định thời gian, châu lục, xứ sở, gia tộc, và tuổi thọ của người mẹ. Liên quan đến vấn đề này,[314] trước tiên là quán xét về thời gian: “Đă đến thời điểm Đức Phật xuất hiện hay chưa?” V́ nếu tuổi thọ (life-continuum) tăng lên đến hơn một trăm ngàn năm, th́ không phải là thời gian Đức Phật xuất hiện đâu. Tại sao vậy? V́ khi đó sanh, lăo và tử của chúng sanh sẽ không thể hiện được và chẳng có Giáo pháp của Chư Phật nào có khả năng giải thoát khỏi ba Pháp ấn. Chính v́ thế khi họ c̣n đang bàn tán với nhau về đặc tính vô thường, đau khổ, và vô ngă, họ cho biết rằng, “Cho dù điều này có là ǵ chăng nữa, họ đang bàn tán về điều ǵ đó?” và họ nghĩ là điều này chưa được nghe thế nên chưa ai tin. Do đó sẽ không có ai quán triệt cả. Điều này là như vậy th́ đây là Giáo Pháp không dẫn đến giải thoát. Chính v́ thế đây không phải là thời gian thích hợp. Cũng chẳng phải là thời gian thích hợp nếu tuổi thọ (life-continuum) lại ngắn hơn một trăm năm. Tại sao vậy? Thế th́ các chúng sanh lại phạm phải quá nhiều phiền năo. Lời động viên của kẻ nào với quá nhiều phiền năo sẽ không thể tồn tại sau khi đă động viên, nhưng nhanh chóng tiêu tan giống như làn chớp trên mặt nước. Chính v́ đây cũng chẳng phải là thời gian thích hợp. Thời gian thích hợp phải có tuổi thọ ít hơn một trăm ngàn năm và dài hơn một trăm năm. Chính v́ thế vị Đại Nhân đă nhận ra rằng đó chính là thời điểm khi ngài phải tái sanh. Rồi, quán xét về châu lục. Quán xét về bốn châu lục với các ḥn đảo phụ cận và nghĩ rằng. “C̣n có ba châu lục trong đó Đức Phật không thể giáng trần, ngài chỉ c̣n tái sanh xuống châu lục Nam Thiện Bộ châu (Jambudīpa) mà thôi và ngài đă nhận ra được châu lục đó. Tiếp theo đó, ngài lại nghĩ: “Lẽ đương nhiên Nam Thiện Bộ châu Jambudīpa là một châu lục rộng răi bao la, trải dài cả mười ngàn yojanas. Thế th́ ngài sẽ sanh ra nơi quốc độ nào đây?” Và đang khi quán xét về miền đất sẽ tái sanh ngài nhận ra vùng trung tâm Ấn Độ và ngài đi đến kết luận như sau, “Chính tại đó thuộc thành phố Kapilavatthu, ta phải tái sanh giáng trần.” Tiếp theo đó, ngài quán xét về gia tộc, ngài nghĩ, “Chư Phật không thể sanh ra trong một gia tộc phệ xá hay trong một gia tộc thuộc giai cấp nô bộc được, nhưng Chư Phật phải được sanh ra nơi giai cấp Quí Tộc Sát Đế Lị hay trong một giai cấp Bà la môn cho dù có là một gia đ́nh danh giá nổi tiếng đến cỡ nào trên cơi đời này. “Ta sẽ giáng trần trong gia đ́nh đó. Một vị hoàng đế có tên là Suddhodana sẽ là người cha của ta” và ngài đă nh́n thấy gia tộc đó. Tiếp theo sau đó, quán xét về người mẹ của Đức Phật, ngài nghĩ: “Người mẹ của Đức Phật sẽ không thể là một người đàn bà đỏng đảnh hay nghiện rượu được, trái lại bà phải hoàn tất các pháp Ba la mật một trăm ngàn đại kiếp, cho đến khi ngài Đản sanh Bà sẽ không thể đứt ngũ giới. Và tên của vị hoàng hậu phải là Mahāmāyā một tên gọi như vậy là điều có một không hai. Bà sẽ trở thành người mẹ của ta.” Và rồi, nghĩ rằng tuổi thọ (life-continuum) của mẹ ngài có kéo dài được bao lâu đi chăng nữa. Ngài nhận ra là ngài sẽ trong bụng mẹ đúng mười tháng bảy ngày. Chính v́ thế khi ngài đă hoàn tất Năm điều thẩm sát vĩ đại trên như vậy nói rằng, “Thưa quí ngài, đây chính là thời điểm dành cho Phật căn của ta” và sau khi bảo đảm với các thần linh ngài cho giải tán họ, nói rằng, “Quí vị có thể ra đi được rồi đó” và đi đến khu rừng Nandana tại thành phố nơi cơi trời Đâu Suất. Bao quanh là các vị thần linh nơi cơi trời âu Suất đó. Toàn bộ các cơi thần linh đó đều có khu rừng giống như khu rừng Nandana vậy. Các vị thần linh tại đó nói với ngài. “Hăy từ bỏ nơi đây chớ ǵ ngài có thể tới được một vùng tốt hơn” và [274] họ ra đi sau khi nhắc nhở cho ngài biết là có một cơ hội ưu tiên khi ngài đă thực hiện được một Thiện Nghiệp. Chính v́ thế hiện giờ, khi có biết bao nhiêu vị thần linh như vậy bao quanh ngài họ chỉ muốn tới đó để nhắc nhở cho ngài về điều thiện, Khi từ trần ngài đă giáng trần tái sanh trong ḷng hoàng hậu Mahāmāyā dưới cḥm sao Uttarāsāḷhā. Ngay vào giây phút Vị Đại Nhân được thụ thai trong ḷng mẹ th́ toàn bộ mười ngàn ta bà Thế giới này đều rung chuyển với cùng một nhịp điệu và xuất hiện ba mươi hai điều kỳ diệu báo trước. Khi vị Bồ tát được thọ thai trong ḷng mẹ như vậy có bốn vị Thiên tử (devaputta) với kiếm trong tay, đứng canh gác người mẹ của ngài để che chở cho bà khỏi bị hăm hại. Người mẹ của vị Bồ tát chẳng c̣n ư nghĩ ǵ lưu luyến đến người đàn ông nào khác, và đạt đến mức độ tiết hạnh cao nhất, bà rất hạnh phúc và không hề mỏi mệt. Và bà nh́n thấy vị Bồ tát trong ḷng ḿnh rơ ràng như thể người ta nh́n thấy một sợi chỉ trắng được cột vào một viên ngọc quí vậy. Nhưng v́ trong ḷng người mẹ vị Bồ tát trú ngụ trông giống như bên trong một cung điện đền thờ và không thể có bất kỳ người nào được sử dụng cũng như chiếm cứ nổi, chính v́ thế sau khi người mẹ vị Bồ tát đă hoàn tất thời gian nghiệp chướng của ḿnh, được tái sanh nơi thành phố ở Cơi Trời Đâu Suất một tuần lễ sau khi đă sanh vị Bồ tát. Tuy nhiên, một số phụ nữ khác sanh trước, một số lại sanh sau mười tháng, có người th́ sanh ngồi, lại có người sanh nằm. Người mẹ của vị Bồ tát th́ không phải như vậy. V́ bà đă mang thai vị Bồ tát đúng mười tháng, và sanh vị Bồ tát trong lúc bà đang đứng. Đây là qui luật dành cho một bà mẹ của một vị Bồ tát. Khi Hoàng hậu Mahāmāyā đă mang thai đức Như Lai được mười tháng, bà cảm thấy thai nhi trong ḷng đă trở nên nặng nề. Bà muốn trở về gia đ́nh ḿnh, bà đă tŕnh sự việc với nhà vua Suddhodana: “Thưa Hoàng Thượng, em muốn trẩy đến thành phố Devadaha.” Nhà vua đồng ư nói rằng, “Theo như ư nàng xin” và từ Kapilapura đến tận thành phố Devadaha cũng khá xa. Nhà vua đă cho sửa chữa lại một con đường trực tiếp dẫn tới đó và cho trồng nhiều loại cây chuối, cho đặt nhiều b́nh nước dọc đường đi, và cắm đầy cờ sí và biểu ngữ. Cho hoàng hậu nằm trên một cái Kiệu lớn bằng vàng vô cùng tráng lệ, nhà vua đă cho hoàng hậu ra đi với một đoàn tuỳ tùng lớn. Giữa hai thành phố và có nhiều cư dân cư ngụ ở cả hai bên đường lại có một khu rừng cây gọi là “Điềm lành” gồm các cây Sāla được gọi là Cánh Rừng Lumbinī. Vào thời đó, các cành cây Sāla đang trổ lộc từ gốc tới ngọn, toàn bộ cánh rừng chỉ là một khối lá cây có bóng mát tươi tốt. Nơi cành lá cũng như trong các đóa hoa chim chóc đang tung tăng bay nhảy quanh đó vô cùng sung sướng và hạnh phúc, đang đùa giỡn với nhau. Khi hoàng hậu nh́n thấy cánh rừng với cảnh đẹp giống hệt khu rừng Nandana, bà có ư định dừng lại tiêu khiển đôi chút trong cánh rừng Sāla này.
Được trang điểm cực kỳ lộng lẫy và cuốn hút các bạn trẻ tuổi 106 Các vị thừa tướng tâu lại hoàng thượng và để cho hoàng hậu vào nghỉ trong cánh rừng Lumbinī. Sau khi đi tới gốc cây “Điềm Lành” bà muốn nắm lấy một cành của thân cây thẳng tắp và tṛn trịa được trang hoàng với đủ các loại hoa quả và búp lộc tươi. Đó là một cây sāla, không quá yếu ớt, với t́nh yêu thương bá tánh trong ḷng, cành cây liền cúi xuống theo như ư muốn cho tới khi cành cây chạm tới cánh tay của hoàng hậu. Và với niềm vui khôn siết Bà nắm lấy cành cây bằng tay phải sáng chói với những chiếc ṿng vàng làm bằng vàng ṛng mới tinh. Những ngón tay Bà tṛn trĩnh như cánh lá sen, móng tay của Bà dài và có màu vàng đồng óng ả. Khi hoàng hậu đă nắm chặt lấy cành cây sāla đó, đứng đó nàng toả sáng như mặt trăng lưỡi liềm đầu tháng đang xé toạc những vết nứt trong làn mây đen kịt, và giống như ánh sáng rực rỡ của một ánh lửa mới được thắp sáng, và giống như những nàng tiên nữ trong cánh rừng Nandana, Bà lập tức cảm thấy chuyển bụng. Rồi đông đảo đại chúng, đang đứng trước bà mẹ lâm bồn, họ liền che một chiếc màn quanh Bà rồi rút lui. Khi Bà c̣n đang đứng và tay bám lấy một cành cây Sāla và Bà đă Đản sanh một người con. Ngay lúc đó có bốn vị đại Phạm Thiên xuất hiện mang một chiếc lưới bằng vàng và nhận lấy vị Bồ tát trong chiếc lưới bằng vàng đó. Họ đứng xững trước bà mẹ và nói, “Hăy vui mừng lên, người đàn bà, nàng đă Đản sanh một đứa con trai khỏe mạnh.” Và cho dù có nhiều thứ khác cũng xuất ra từ ḷng người mẹ, làm vấy bẩn với những thứ không mấy dễ chịu và bẩn thỉu, điều này không xảy ra trong trường hợp vị Bồ tát Đản sanh. Dang tay và chân ra Người đă ra khỏi ḷng mẹ sáng láng giống như viên ngọc quí được đặt trên một miếng vải lụa tinh tuyền sạch sẽ không bị vẩn đục với bất kỳ thứ ô uế nào. Ấy vậy, ngay cả trường hợp đó cũng đă xảy ra như vậy. Có hai trận mưa từ trên trời dội xuống để tôn kính vị Đức Phật và mẹ của người và đem lại mát mẻ cho thân vị Bồ tát lẫn người mẹ của ngài. Rồi từ tay các vị Phạm Thiên đang đứng quanh đó, họ đỡ lấy vị Bồ tát trong chiếc lưới bằng vàng. Có Tứ Đại Thiên vương đỡ lấy vị Bồ tát trong một miếng vải làm bằng da linh dương màu đen, và rất mịn màng, họ coi đó như là một điềm lành.[315] Từ tay các vị Tứ Đại Thiên vương đó người ta đón nhận vị Bồ tát và bao bọc ngài bằng một miếng vải mịn. Vừa rời khỏi tay những người đó, vị Bồ tát đứng lên mặt đất quan sát vùng trời phía đông. Hàng ngàn hàng vạn cơi ta bà thế giới mở ra thành một khung trời mở rộng độc nhất. Các vị thần linh và nhân loại đứng chầu đó kính lễ vị Bồ tát với nước hoa và ṿng hoa v.v...nói rằng, “Một Vĩ Nhân, không ai sánh nổi với ngài ở đây, c̣n có ai vĩ đại hơn chăng.” Sau khi đă quan sát mười hướng như vậy, không thấy bất kỳ ai giống như ngài, vị Bồ tát liền thực hiện bảy bước dài hướng về hướng bắc. Khi ngài c̣n đi bộ trên mặt đất như vậy, vị Bồ tát đă không đi xuyên qua bầu trời, ngài đi như là một vị ẩn sĩ không mặc quần áo, không giống bất kỳ ai mặc quần áo chỉnh tề. Và ngài đă ra đi giống như một cậu con trai không giống như một cậu bé mười sáu tuổi; nhưng đối với đại chúng th́ h́nh như họ trông thấy ngài bước đi trên không và h́nh như ngài được trang điểm bằng những đồ trang sức được sửa soạn giống như một chàng trai mười sáu tuổi và rồi bước tới bước thứ bảy ngài dừng lại và đứng yên, ngay lập tức ngài thốt ra một giọng nói oanh vàng ngài rống lên như tiếng sư tử rống ầm vang. “Ta là người cao trọng nhất trên thế gian này.” Trong ba đặc tính cá nhân của ngài Bồ Tát, một là ngay sau khi lọt ḷng mẹ vị Bồ tát đă cất lên tiếng nói ngài: hai là đặc tính cá nhân của ngài giống như vị Mahosadha,[316] ba là đặc tính cá nhân của ngài cũng giống như ngài Bồ tát Vessantara[317] và nơi đặc tính cá nhân này.[318] Họ cho biết rằng nơi cá nhân của ngài giống như Mahosadha, Thiên Chủ (Sakka), vua các vị thần linh, khi ngài vừa lọt khỏi ḷng mẹ ḿnh, trong tay ngài cầm lơi cây gỗ giáng hương ngào ngạt hương thơm và đă đứng lên đi được ngay những bước đầu tiên và vị Bồ tát của chúng ta cũng đă lọt khỏi ḷng mẹ cầm trong bàn tay nắm chặt lại của ḿnh một vật như vậy. Chính v́ thế mà mẹ ngài liền hỏi, “Con yêu, con đang cầm trong tay điều ǵ thế?” Thưa mẹ đó là một cây thuốc” (dược liệu). Như vậy, v́ ngài cầm trong tay một loại dược liệu (osadha), họ đă đặt tên cho ngài là Osadhakumara (đứa trẻ cầm cây dược liệu trong tay).[319] [276] Và trong đặc tính cá nhân giống như vị Bồ tát Vessantara, khi ngài vừa lọt khỏi ḷng mẹ lại dang cánh tay phải ra, nói rằng: “Có bất kỳ điều ǵ trong nhà này không, thưa mẹ? Con muốn thực hiện bố thí.” người mẹ trả lời, nói rằng: “Con yêu, con đă sanh ra trong một gia đ́nh giàu có” và cầm lấy tay con trai đặt vào bàn tay của bà, người mẹ đă đặt trên đó một chiếc túi trong đó có đựng một ngàn đồng tiền vàng.[320] Trong đặc tính cá nhân nầy ngài đă rống lên tiếng rống sư tử. Như vậy phải chăng vị Bồ tát đă thốt ra giọng nói của ḿnh nơi cả ba đặc tính cá nhân ngay khi Ngài ra khỏi ḷng mẹ ḿnh và ngay trong giây phút đản sanh th́ ba mươi hai điều kỳ diệu báo trước cũng đă xuất hiện. Ngay lúc vị Bồ tát Đản sanh tại khu rừng cây Lumbinī, cũng có sanh một người nữ là mẹ của Rāhula, Channa, Kāḷudāyin, vị thừa tướng, Ājānīya vua tượng. Kanthaka là vua ngựa. Một cây Bồ Đề vĩ đại, và bốn hầm châu báu có một hầm trong đó có kích cỡ bằng một gavuta, một hầm to bằng một nửa do tuần (yojana), một hầm bằng ba gavuta và một hầm lớn bằng do tuần (yojana). Đây được gọi là bảy loại đồng sanh.[321] Những cư dân cư ngụ trong hai thành phố đă nhận lấy Đại Vĩ Nhân và trẩy đến thành phố Kapilavatthu. Trong cùng ngày đó, có nhiều hội chúng các vị thần linh cư trú nơi cơi Tam Thập Tam vui mừng và phấn khởi cầm quần áo trong, v.v... tay vẫy liên tục vui vẻ nói rằng, “Con trai của nhà vua Suddhodana vĩ đại của thành phố Kapilavatthu đă được Đản sanh ngồi tại gốc cây Bồ Đề. Ngài sẽ trở thành một Đức Phật.” Lúc đó có một vị đạo sĩ tên là Kāladevala[322], là người đă đạt đến tám thiền chứng, lại là một người bạn thâm t́nh của nhà vua Suddhodana vĩ đại. Sau khi đă dùng bữa xong và đă đi đến cư trú nơi cơi Tam Thập Tam dành cho ngài tạm cư ngụ tại đó và đến ngồi thiền trong ngày tạm trú, ngài đă nh́n thấy các vị thần linh nhảy mừng, phấn khởi trong tâm. Và ngài hỏi, “Tại sao các ngươi lại vui vẻ, phấn khởi trong tâm và hoan hỷ trong ḷng vậy? Hăy nói cho ta biết lư do xem sao.” Những vị thần linh đó lên tiếng trả lời: “Thưa sư huynh, một thái tử đă Đản sanh cho nhà vua Suddhodana. Khi ngài đă ngồi trên bồ đoàn bao quanh cây Bồ Đề. Và sẽ trở thành một Phật Nhân khi ngài sẽ Chuyển Pháp Luân. Chúng ta sẽ có thể chiêm ngưỡng sắc đẹp vô tận của ngài và ân đức của Đức Phật nữa. V́ lư do này mà chúng tôi rất phấn khởi trong ḷng.” Khi vị đạo sĩ nghe được những ǵ các vị thần linh nói ngài liền xuống khỏi thế giới thần linh. Một thế giới được trang điểm bằng đá quí chiêm ngắm thế giới đó là điều vô cùng vui sướng. Ngài quay trở lại nơi cư trú của chúa tể bá tánh và ngồi trên một chỗ được chỉ định. Và ngài đă tâu với nhà vua đang tiếp đón ngài một cách thân thiện như sau: Tâu Đức Vua, họ nói là một thái tử đă Đản sanh cho bệ hạ, liệu chúng ta có cơ hội nh́n ngắm thái tử chăng?” Sau khi ra lệnh trang điểm cho thái tử rất cẩn thận, nhà vua truyền đưa thái tử đến kính lễ vị Ẩn Sĩ Devala. Nhưng chân của vị Đại Nhân nhanh như tia chớp lóe sáng nơi kẻ hở của đám mây trên trời, và đến đặt trên mớ tóc rối của vị Ẩn Sĩ. V́ với đặc tính cá nhân nầy th́ ngài (Đức Phật) chẳng phải kính lễ bất kỳ người nào cả. Sau đó vị đạo sĩ liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, giơ cao hai tay chắp lại hướng về phía vị Đức Phật. Khi nhà vua nh́n thấy việc lạ lùng này, th́ nhà vua lại kính lễ chính con trai của ḿnh. Vị đạo sĩ vừa chứng kiến sự đạt được những đặc tướng của Bồ tát, và quán xét. “Liệu vị này sẽ trở thành một Đức Phật hay chăng?” Ngài biết được là do chính trí về tương lai của ḿnh không chút nghi ngờ Ngài sẽ trở thành một Đức Phật, và ngài đă mỉm cười nghĩ rằng: “Đây là một điều kỳ diệu xảy ra giữa con người.” Thế rồi vị ấy suy nghĩ rằng. “Không hiểu ḿnh sẽ được diễm phúc có cơ hội nh́n thấy tận mắt vị nầy trở thành một Đức Phật chăng?” Vị ấy nhận ra rằng điều đó không thể xảy ra được. V́ khi thời gian nghiệp chướng của vị ấy sẽ kết thúc trước đó; vị ấy sẽ được tái sanh nơi cơi vô sắc, thế nên ngay cả một ngàn Đức Phật có xuất hiện th́ vị ấy cũng không tài nào Giác Ngộ được.”; và [277] ngài đă bật khóc nức nở với suy nghĩ, “Chắc chắn rằng đây là mất mát to lớn cho ta nếu ta không có được cơ hội để chiêm ngưỡng tận mắt một điều kỳ diệu như vậy diễn ra nơi con người như thế này.” Và khi con người nh́n thấy điều này họ liền hỏi. “Đạo sư của chúng ta, vừa mới cười nói vui vẻ sao giờ lại bắt đầu khóc thế. Có điều ǵ bất ổn thế, thưa ngài? Liệu có điều ǵ là làm trở ngại cho đạo sư trẻ tuổi của chúng ta hay sao? Vị đạo sĩ nói. “Chẳng có trở ngại cho ngài ǵ cả. Không nghi ngờ ǵ nữa ngài sẽ trở thành một Đức Phật.” “Thế tại sao ngài lại khóc?” ngài trả lời, “ta sẽ không có cơ hội để nh́n thấy một điều kỳ diệu xảy ra giữa con người như điều vừa diễn ra ở đây nữa. Khi ngài sẽ trở thành Đức Phật” Chắc chắn đây sẽ là một mất mát rất lớn cho ta. Thế nên ta khóc, buồn sầu cho chính ḿnh.” Rồi đến ngày thứ năm, sau khi đă gội đầu cho vị Bồ tát và kính lễ ngài. Họ nói: “Chúng ta sẽ chọn cho ngài một tên[323]: họ sức dầu thơm nơi cư trú hoàng gia với bốn loại hương thơm[324], rắc năm loại hoa để kính lễ với cơm nếp là loại hương thơm thứ năm và truyền cho sửa soạn cơm sữa ngọt nguyên chất với nước. Sau khi đă mời Bà la môn, đạo sư am hiểu Tam Phệ Đà, và cho họ ngồi vào nơi cư ngụ hoàng gia, ngài phát cho các vị cơm sữa ngọt. Và tỏ ḷng kính lễ các vị, nói rằng: “Giờ đây, thái tử sau này sẽ ra như thế nào?” và nhà vua yêu cầu các vị đọc các đặc tướng. Có tám vị Bà la môn trong số họ, bắt đầu với Rāma[325] là những chuyên gia xem tướng. Bảy trong số họ đưa hai ngón tay lên tuyên bố. “Được phú cho các đặc tướng này, Ngài sẽ là một Chuyển Luân Vương sống trong cuộc sống gia đ́nh hay xuất gia, th́ ngài cũng sẽ trở thành một Đức Phật.” Nhưng có một cậu bé trong số họ, đó là Bà la môn tên là Koṇdañña thuộc bộ tộc đó nhận ra sự đạt được các đặc tướng quá vinh quang đó của Bồ tát. liền đưa một ngón tay lên cao và tuyên bố như sau: “Chẳng có lư do ǵ Ngài sẽ không cư ngụ trong nhà cả, Ngài chắc chắn sẽ trở thành một Đức Phật sẽ lật bức rèm khỏi cơi đời này.” Và để chọn cho Thái tử một tên người ta đă quyết định chọn tên Siddhattha đặt cho Thái tử, tên này có liên quan đến việc hoàn tất được những thành tích chăm lo hạnh phúc cho bá tánh trên cơi đời này.[326] Rồi các vị Bà la môn mỗi người đều quay trở về nhà ḿnh, nói với các con trai của họ mà rằng: “Chúng ta đă già rồi, liệu chúng ta có được chứng kiến sự đạt đến toàn tri do con trai của hoàng thượng Suddhodana vĩ đại chăng? Liệu các con có đi theo ngài xuất gia và trú ngụ nơi giáo pháp của ngài sau khi ngài đă đạt đến toàn tri hay chăng?” Rồi sau khi đă hết tuổi thọ c̣n lại của ḿnh, cả bảy người đều đă đi theo nghiệp chướng của ḿnh. Vị Bà la môn trẻ tuổi tên Koṇḍañña vẫn c̣n khoẻ mạnh. Rồi Hoàng Thượng hỏi các vị Phạm Thiên đó, “Sau khi nh́n thấy điều ǵ con trai của trẫm sẽ đi xuất gia, thưa các vị? “Sau khi đă nhận ra bốn iềm báo trước” và bốn điềm báo đó là ǵ vậy?” đó là “một người già, người bệnh, một người chết, và một người xuất gia” hăy để một lính canh ở mỗi gavuta nơi bốn cổng thành để ngăn không cho người già v.v... Đến gần tầm nh́n của Thái tử. Ngày hôm đó, ngay tại nơi đó, ngay tại hội chúng đó có tám mươi gia đ́nh có họ hàng với nhau, mỗi gia đ́nh đă dâng cúng một đứa con trai nói rằng: “Dù cho vị này trở thành một Đức Phật hay là một vị vua, mỗi người chúng ta sẽ hy sinh một người con trai nếu Ngài trở thành một Đức Phật, th́ chỉ có các vị Sa môn là các vị quí tộc sát đế lị vây quanh mà thôi, c̣n nếu Ngài trở thành Chuyển Luân Vương sẽ có các bá tánh trẻ tuổi là các vị Quí Tộc Sát Đế Lị vây quanh mà thôi.” Rồi nhà vua cắt cử những người bảo mẫu vô tỳ vết và có sắc đẹp tuyệt trần để săn sóc Đại Nhân. Vị Bồ tát lớn lên trong vinh quang phú quư[327] với một đoàn tuỳ tùng nhiều vô số kể. Rồi một ngày kia diễn ra ngày lễ Hạ Điền do nhà vua tổ chức. Vào ngày đó [178] nhà vua cũng ra đồng cày cấy nhân lễ hạ điền với một đoàn tuỳ tùng lớn và tuyệt vời. Trên cánh đồng đó nhà vua cầm cày bằng vàng trong ngày đại lễ: các vị cố vấn v.v... cầm chiếc cày bằng bạc. Vào ngày đó có một ngàn chiếc cày được thắng ách và những người bảo mẫu đang vây quanh vị Bồ tát, đang khi họ ngồi vây quanh, lên tiếng nói rằng, “Chúng ta hăy coi ḷng dũng cảm của nhà vua xem sao.” Và họ chạy ra ngoài bức màn che. Thế rồi vị Bồ tát nh́n quanh khắp tứ phía, nhưng chẳng thấy ai cả. Ngài đứng dậy rất nhanh và ngồi trong tư thế kiết già tự kiểm soát hơi thở ra và hít vào, ngài nhập Thiền Bậc nhất” các vị bảo mẫu hơi chậm trễ một chút và di chuyển qua lại với thực phẩm cứng có và mềm có. Bóng cây chiếu xuống liền di chuyển. Nhưng bóng của cây táo hồng vẫn đứng yên ngay chỗ cũ và quay ṿng tṛn. Và họ nhanh nhẹn vén màn lên và t́m vị Bồ tát, họ t́m thấy ngài kiết già bằng với một vị thế tuyệt vời và họ chạy ra ngoài kể lại điều kỳ diệu cho đức vua, nhà vua liền đi vội lại và kính lễ vị hoàng tử của ḿnh. (con trai.) và nói rằng “Con yêu dấu, đây là lần thứ hai ta kính lễ con yêu đó.” Như vậy, đúng thời gian qui định vị Đại Nhân đă đến tuổi mười sáu. Nhà vua, xây ba ṭa lâu đài cho vị Bồ tát, thích hợp cho ba mùa trong năm được gọi là Ramma, Suramma và Subha. Một lâu đài với chín tầng, một bảy tầng và một năm tầng. Nhưng cho dù các tầng lầu có khác nhau về số lượng th́ cả ba toà lâu đài đều có chiều cao bằng nhau. Rồi nhà vua nghĩ rằng. “Thái tử đă đến tuổi cập kê. sau khi đă mở rộng bờ cơi[328] đất nước. Ta sẽ chứng kiến được thành công cho vương quốc ta.” Và nhà vua lên tiếng nói, “Con yêu, người nào đến tuổi đă gửi tin nhắm buồn khổ. ta sẽ bảo người đó thiết lập vương quốc. Hăy để cho các cô gái đến tuổi trưởng thành ở trong nhà đi vào căn nhà này” khi họ nghe thấy thông điệp của nhà vua họ[329] liền nói với nhau “Vị Hoàng tử, có thân h́nh rất đẹp trai chẳng biết được một nghề ngỗng ǵ; Hoàng tử không có khả năng để giữ được người vợ đâu; chúng ta không gả con gái cho hoàng tử.” Nhà vua, khi nghe thấy lời đồn thổi về điều này, liền đi đến gặp hoàng tử và kể cho hoàng tử nghe biến cố vừa diễn ra. Vị Bồ tát nói. Con phải tŕnh diễn loại nghề nào đây?” Con yêu, con phải căng dây cung và có được sức mạnh của một ngàn người cộng lại.”[330] “Được rồi, hăy lấy cung đến đây cho con.” Nhà vua truyền cho lấy cây nỏ và đem đến cho hoàng tử. Vị Đại Nhân buộc cây cung với sức mạnh của một ngàn người cộng lại. Lấy cây cung xuống với sức mạnh của một ngàn người cộng lại, và cho đem lại túi đựng tên và ngồi xuống như với tư thế kiết già xoay tṛn dây cung bằng những ngón chân của ḿnh, kéo cung ra và ngay cả buộc dây cung cũng bằng những ngón chân của ḿnh. Giữ đầu nhọn bằng tay trái và kéo với tay phải và rồi kéo dây cung căng ra. Toàn thể thành phố đều chứng kiến điều đó và nổi lên nói rằng: “Tiếng động ǵ mà dữ dội vậy? Họ cho biết, “sấm đang vang trên trời” nhưng số khác lại căi lại. “Ông không biết sao? Thần trời đâu có đổ sấm. Đây là tiếng kêu của dây cung sau khi hoàng tử Angirasa đă kéo căng bằng sức lực của một ngàn người cộng lại. Ngay lập tức những người Thích Ca nghe vậy hết sức hài ḷng và phấn khởi trong tâm. Rồi vị Đại Nhân lên tiếng. “C̣n phải làm điều ǵ nữa đây, thưa phụ vương?” Với một mũi tên[331] con phải bắn xuyên qua được một miếng sắt dầy tới tám đốt ngón tay.”[279] Sau khi hoàng tử đă bắn xuyên thủng được miếng thép đó Ngài nói, C̣n ǵ phải làm nữa đây?” Họ nói, “Hoàng tử phải bắn xuyên thủng một miếng ván bằng gỗ asana dầy tới bốn gang tay.’[332] Sau khi hoàng tử đă bắn xuyên thủng miếng ván đó Hoàng tử nói: C̣n ǵ phải làm nữa không?” Họ nói “Hoàng tử phải bắn xuyên thủng một cây vải dầy tới mười hai ngón tay[333] khi Hoàng tử đă bắn xuyên thủng thân cây gỗ vải đó câụ nói. “C̣n ǵ để phải làm nữa không?” Những người đó lại nói: “ Bắn xuyên thủng những toa xe chở đầy đất, vị Đại Nhân của chúng ta cũng bắn xuyên thủng một toa chở đầy ất, một toa chở đầy rơm, hoàng tử c̣n bắn mũi tên[334] xuống nước với một độ sâu khoảng một Usabha và Ngài bắn vào đất khô với một khoảng cách độ tám usabha[335]. Rồi họ lại lên tiếng. “Phải xuyên thủng một sợi lông đuôi ngựa được chỉ định bằng cây cà. Được rồi, hăy để cây cà cột vào sợi dây và để cách xa một do tuần (yojana).” Khi hoàng tử nói những lời đó họ lấy một chiếc lông đuôi ngựa và cột làm dấu bằng một quả cà để cách xa một do tuần (yojana). Hoàng tử bắn một mũi tên quanh sáu hướng dưới một đám mây mưa băo trong đêm tối. Khi mũi tên đă vượt qua một khoảng cách độ một Do tuần (yojana) và đụng phải sợi lông đuôi ngựa và cắm xuống đất. Thực vậy, nhưng không phải toàn bộ những nghề mà vị Đại Nhân tŕnh diễn cho thế gian ngày hôm đó là gồm mọi lănh vực đâu. Rồi sau đó những người Thích Ca cho trang điểm con gái của họ và sai chúng xuống gặp hoàng tử. Có bốn mươi ngàn cung nữ. Và hoàng hậu mẹ của Rāhula là hoàng hậu nhiếp chính. Vị Đại Nhân, giống như một hoàng tử thần linh vây quanh là các thần linh trẻ tuổi và tiêu khiển với đủ mọi thứ nhạc khí của đàn bà, hưởng những xa hoa phú quí và lưu lại nơi một trong những toà lâu đài đó theo bất luận mùa nào. Rồi một ngày kia vị Bồ tát, muốn đi ra ngoài tiêu khiển. Liền lệnh cho người đánh xe. “Hăy thắng cho ta một cỗ xe. Ta sẽ ra ngoài để xem nơi tiêu khiển” người đánh xe trả lời, “Theo như ư nguyện của hoàng tử.” Sau khi người đánh xe cho trang hoàng một chiếc xe rất có giá trị, rất dễ thương để nh́n ngắm, giống như cỗ xe mặt trời, cây gọng thắng ngựa và chiếc cản sốc[336] thật lộng lẫy, đẹp tuyệt trần, vững vàng, căm bánh xe và trục rất chắc chắn, phần đằng trước càng xe láng bóng với vàng ṛng, bạc, đá ngọc bích và đá quư. Phần bên cạnh căm bánh xe được sắp xếp bằng vàng ṛng, bạc láng bóng, lộng lẫy với những sợi dây cuộn lại với nhau với nhiều loại hoa khác nhau, và sau khi ngài đă thắng xe với bốn con tuấn mă hoàng gia xuất phát từ vùng Sindh, thuộc giống ngựa thuần chủng, màu sắc lông giống như mặt trăng hoặc màu hoa sen trắng và chiếc xe chạy nhanh như gió hay với vận tốc đại bàng bay trên không, người đánh xe thông báo cho vị Bồ tát là xe đă sẵn sàng. Vị Bồ tát bước lên chiếc xe lộng lẫy đó như là nơi cư ngụ của các thần linh và lên đường hướng về nơi vui chơi tiêu khiển. Và rồi các vị thần linh suy nghĩ, “Thời gian để cho hoàng tử Siddhattha chứng đắc Toàn Giác đă đến gần. Chúng ta sẽ chỉ cho ngài nh́n thấy những điềm báo trước.” Họ đă thực hiện như vậy bằng cách chỉ cho ngài thấy một (devaputta) vị thần linh hiện ra dưới một thân h́nh yếu đuối do tuổi già, răng rụng hết, tóc bạc phơ, chân tay khẳng khiu, chống gậy bước đi lảo đảo. Chỉ có vị Bồ tát và người đánh xe chứng kiến được người già đó. Rồi vị Bồ tát cất tiếng hỏi, theo như cách đă được truyền lại trong Kinh Mahāpanāda,[337] “Này anh đánh xe, người này tên là ǵ mà tóc tai trông không giống như những người khác vậy?” Nghe tiếng hoàng tử hỏi, anh đánh xe trả lời, “Thật đáng xấu hổ, từ khi sanh ra cho đến tuổi già nơi những người được sanh ra th́ đă quá hiển nhiên vậy!” Và ngay tức khắc vị hoàng từ quay trở về hoàng cung, trong ḷng áy náy suy nghĩ. Nhà vua hỏi, “Tại sao hoàng tử trở về sớm thế?” “Tâu hoàng thượng, v́ chàng đă nh́n thấy một ông cụ già.” Do đó tâu bệ hạ, tâm trí hoàng tử thấy xáo trộn [280] Nhà vua liền cắt cử lính gác, cứ mỗi nửa do tuần (yojana) lai chốt một người trên suốt tuyến đường đi. C̣n nữa, một ngày kia khi vị Bồ tát đang trên đường đi tới nơi du hi và cũng các vị thần linh đó lại hiện ra một người bệnh xuất hiện trước mặt hoàng tử. Khi quay trở về hoàng cung, trong ḷng thật áy náy. Khi nhà vua nghe[338] thấy điều này, ngài phái đến cho ḥang tử rất nhiều cung nữ, nghĩ rằng “các cung nữ sẽ khiến hoàng tử chấm dứt[339] những cuộc dă ngoại[340] này.” Nhà vua tăng thêm số vệ sĩ được bố trí khắp nơi ở khoảng cách cứ mỗi ba gavuta một chốt. Lại nữa[341], một ngày nọ khi vị Bồ tát lại lên đường đến nơi du hư, ngài nh́n thấy một người đă hết thời gian (nghiệp chướng), cũng vậy các vị thần linh lại hiện ra trước mắt vị Bồ tát. Sau khi đặt câu hỏi như những lần trước, ngài cảm thấy trong ḷng xao xuyến, và lại quay trở lại hoàng cung, Khi nhà vua hỏi lư do tại sao ngài lại quay trở về, nhà vua lại tăng thêm lính gác khắp mọi nơi hoàng tử đi qua. Lại nữa, một ngày kia khi vị Bồ tát lại đi đến nơi du hư và ngài nh́n thấy một người xuất gia, ăn mặc rất chỉnh tề,[342] ngài liền hỏi anh đánh xe, “Người kia tên là ǵ, hỡi anh đánh xe tốt lành?” Do không nh́n thấy bất kỳ dấu vết của một Đức Phật[343] anh đánh xe không biết được ai là kẻ đă xuất gia hay những ân đức đặc biệt của một người xuất gia. Tuy nhiên, nhờ vào vẻ uy nghi của thần linh, anh lái xe liền thưa. “Thưa ngài, người này gọi là người xuất gia.” Và anh chàng khen ngợi những ân đức đặc biệt của một kẻ xuất gia. Ngay sau đó vị Bồ tát, thấy trong ḷng nổi lên ḷng ước muốn xuất gia. Lại đi đến nơi du hư vào ngày hôm đó. Các vị Bồ tát có tuổi thọ dài đă chứng kiến người già v.v... từng người một vào cuối mỗi một trăm năm. Nhưng v́ đức Như Lai của chúng ta đă xuất hiện vào một thời với cuộc tuổi thọ ngắn ngủi nên ngài đă lần lượt chứng kiến từng người một khi ngài đi đến nơi du hư cứ sau mỗi bốn tháng. Các vị kể trong Trường Bộ Kinh cho hay khi ngài đến chỗ du hư như vậy, ngài đă chứng kiến bốn hiện tượng trong một ngày. Đang khi chơi thể thao vào ban ngày, hưởng các vui thú tại nơi du hư, tắm trong hồ sen hoàng gia, khi mặt trời lặn ngài ngồi xuống trên một phiến đá lại muốn tự trang điểm cho ḿnh, Rồi Vị Thiên Chủ (Sakka), thống chế các vị thần, nh́n thấy hiện trạng tâm của vị Bồ tát, Vissakamma, là một thần linh. Liền được lệnh tiến lại gần ngài, dưới h́nh dạng người hớt tóc cho vị Bồ tát, đă trang điểm cho ngài với những đồ trang sức của vị thần linh. Khi vị Bồ tát đă được trang điểm xong với đủ loại trang sức, và các vị phạm thiên mỗi người đều tỏ ra cho ngài thấy vẻ huy hoàng với các nhạc cụ trong tay, và khi ngài đă thốt lên rất nhiều lời, họ đă cho ngài nghe thấy, trong số những lời đầy hứa hẹn nghe được, những lời khen ngợi và những lời hứa hẹn được bắt đầu có các lời nói như sau, “Vị Chiến Thắng, hăy tận hưởng đi!” Ngài thưởng một cỗ xe lộng lẫy được trang trí với những đồ trang sức quí báu vô số kể. Vào lúc đó nhà vua Suddhodana được tin mẹ của Rāhula đă hạ sanh một người con trai và nhà vua đă gửi một thông điệp nói rằng. “Hăy chuyển[344] niềm vui của trẫm tới hoàng tử ta | |
